na illa

E agora, calamos

2011-07-29T20:04:00.003+02:00

[Redacción] Se en agosto de 2006 botabamos a andar este blog coa intención de non quedar calados, o que nos presta agora, cinco anos despois, é calar. O vindeiro 8 de agosto, coincidindo co noso aniversario, imos varar a dorna de na illa. A partir de entón, este espazo deixará de actualizarse e non admitirá máis comentarios. Vémonos noutros mares. Ata logo!

Dicionario de ausencias

2011-07-26T15:39:00.000+02:00

[Redacción. 11/05/09] Algunhas das palabras que usan a cotío as xentes da Arousa non aparecen recollidas na norma oficial do galego, pero iso non significa que debamos renunciar a elas. En ocasións, o termo remite a unha palabra primitiva en latín, ou aparece recoñecido pola lingua portuguesa, pero noutras, descoñecemos por completo a súa orixe. Para facer unha compilación de todas esas palabras e tratar de dilucidar o significado e a ortografía correcta, abrimos este espazo de intercambio de coñecemento. A intención é ir ampliando e completando a listaxe, coa colaboración de todos os internautas interesados no mundo do léxico carcamán. Poden deixar as súas achegas, críticas e ideas a través dos comentarios.

A

-Abella de San Pedro: escarabello peludo voador, de comportamento aparentemente torpe, que eclosiona no mes de xuño, de aí o seu nome. De nome científico anoxia villosa, na Arousa é un becho tradicionalmente coñecido pola rapazada, que gusta de collelo.

-Abruíño: froito silvestre propio do verán, de nome oficial en galego "abruño". A planta é o abruiñeiro.

-Aguamorta: termo de uso na ría de Arousa para referirse ás medusas.

-Aguiuncho: cría de aguia, falcón pequeno.

-Alvado: vara do raño ou rasto. No e-Esraviz recóllese a entrada como cavidade onde entra o mango das ferramentas. (Tamén referido ás varas do raño, ver a entrada "xunguiño").

-Arnau: lagarto, de nome oficial en galego arnal.

-Avión: xogo de rapazas moi semellante ao "trúquel", pero con outro debuxo no chan diferente.

-Azougar: axordar, causar desconcerto ou turbación a alguén por efecto dun berro ou dun ruído moi forte.

B

-Barborecha: nome de paxaro, ferreiriño real, de nome científico Parus major.

-Bateeiro/a: persoa que posúe ou traballa na batea.

-Bichoso: denomínase así un tipo de alga mariña parda, que vive fixada aos cons e que presenta ao final das láminas unha especie de criptas ou bolsiñas de alto contido en iodo.

-Bodeón: (ou budión) peixe similar á maragota, de nome científico Coris julis. Na Arousa tamén se denomina "Señorita". Vén recollido no Estraviz.

-Bolondrón: bóla grande empregada no xogo infantil das bólas. (Para léxico relacionado, ver as entradas "guá" e "pelouro").

-Brúa: son da buguina que indicaba a hora de entrada das mulleres nas fábricas conserveiras.

-Bruso: cepillo de man ou mangado que se emprega para limpar o chan ou calquera superficie con sucidade difícil. Provén do termo inglés brush (“cepillo”).

-Burás: peixe semellante ao ollomol, moi abundante noutros tempos no mar da Arousa.

C

-Cacharreta: tiple, recipiente de latón que se usa como medida das ameixas. É de menor tamaño có cacharro.

-Cacharro: recipiente de latón cilíndrico duns 15 cm. de Ø que se usa como medida das ameixas. Introduciuse na Arousa a través das fábricas conserveiras. Nun cacharro caben tres tiples ou cacharretas.

-Cacho: carapuchón ou cefalotórax dos crustáceos. A acepción vén recollida no Estraviz.

-Cachola: centola. A orixe da palabra probablemente vén de cacho. (Para léxico relacionado coa centola, ver tamén "Ramón" e "Pepona").

-Caliche/calichada: orballo, xeada mariña.
Exemplo de uso: Está a caer caliche, vou poñer unha chaqueta.

-Calivera: os da Arousa chámanlles así aos de Vilanova.

-Camouco: con grande que vela (non queda tapado) nas mareas vivas. Hai faros cegos que reciben este nome en Ribeira e en Ons. O filólogo cambadés Francisco Fernández Rei recolle este termo, co sinónimo de "onda", na revista Ardentía nº1.

-Cantada: cada unha das poxas nunha subasta, xeralmente de marisco e peixe. As expresións con este termo refírense fundamentalmente á primeira cantada, a máis cara, ou á última cantada, a máis barata. O termo aplícase a todo tipo de cousas ou persoas para destacalas, para ben ou para mal.

-Capacho: especie de cesto con dúas asas para transportar cousas, usado sobre todo en actividades agrícolas e mariñeiras. Antigamente fabricábanse en esparto, agora son de material plástico.

-Carolada: charanga, banda de músicos. A orixe da palabra pode estar relacionada co termo latín choreus (coro). Exemplo: Xa veñen aí as festas, hai que avisar á carolada.

-Casota: refuxio que constrúen os rapaciños, xeralmente no monte, camuflados entre árbores e silvas, con pretensión de lugar secreto de reunión e de xogos.

-Cochado: dise do cabo ben trenzado, apretado. Tamén se pode aplicar a un nó. A acepción vén recollida no dicionario da lingua portuguesa.

-Cochar: durmir. Tamén se usa "cocha" para aloumiñar o sono dos nenos. Exemplo: cocha cocha cocha.

-Coito: co significado de couto, abrigo. Úsase no xogo infantil das agachadas para indicar que un está a salvo. Vén recollido no dicionario da lingua portuguesa.

-Corbeiro(s): mexillóns que medran nas pedras.

-Curricán: técnica de pesca, con diversas modalidades (de superficie, de fondo, de altura...). Tamén se usa esta palabra en moitos países de fala hispana.

-Changüí: pequena cantidade de diñeiro que se recibe ou gaña por un traballo. Termo adaptado don inglés change. Os mariñeiros que ían ao racú cobraban as gañancias que obtiñan da pesca cada sábado. A diario recibían unha pequena parte denominada "changüí" que non entregaban na casa e quedaba para os seus gastos particulares.

-Chocha fenda producida por un trompo ao largalo sobre outro trompo. O xogador que fai máis chochas é o vencedor moral do xogo. A acepción vén recollida no Estraviz. (para léxico relacionado ver "escorrendela", "liñón" e "piorna").

-Chumpar(se): botarse ao mar desde un lugar elevado. O dicionario de galego recolle o termo “chimpar”.

-Cristafallo: termo que se refire a algo mal feito ou a un conxunto de cousas desordenadas. Exemplo de uso: Deixei os meniños sós cinco minutos na cociña e fixeron un cristafallo.

D

-Dormiñento: cangrexo peludo que se move pouco e que ten por nome científico Atelecyclus undecimdentatus. No Estraviz vén recollido cunha acepción similar.

E

-Encacholar/encacholado: coller a cor do cacho (cocido), virar vermella a cara.

-Escorrendela: forza de xiro que adquire o trompo. Se ao largar o trompo este non baila, dise: “non me colleu escorrendela”. (para léxico relacionado ver "liñón" e "piorna).

-Escorrentaporcos: denominación popular humorística para referirse á banda de música, polo efecto que causaba nos porcos cando estes andaban ceibes polos camiños. O escorrentaporcos por excelencia era a banda de Vilanova.

-Esmadrazar: verbo que se usa en expresións do tipo “Choveu a esmadrasar”, é dicir, abundantemente e por todas partes.

-Espelma: cera, residuo das velas. Tamén existe a mesma palabra en catalán.

-Espurruñar: andar a remexer na terra coas mans ou coas patas.

-Estramio: estrume, herba seca para botar no chan dos cortellos e galiñeiros.

-Estrola: ruína. No xogo das bólas, por exemplo, cando un xogador lle gaña a outro e o deixa sen bólas, dise "mandino á estrola".

F

-Felucho: bote pequeno, con tipo de vela triangular. Embarcación caída en desuso.

-Furruxa/enfurruxar: cinsa, residuo das fogueiras / manchar de furruxa.

G

-Galopín: no dicionario de galego aparece recollido coa acepción de pillabán, pero tamén se pode usar co sentido de chuchón, larpeiro. Tamén se usa “galopinadas”. Exemplo: Non comas galopinadas que logo deixas a comida.

-Garamillo: Trampa simple de ferro, arame e madeira para atrapar paxaros. No dicionario e-Estraviz aparece recollido o termo "garamelo" cunha acepción similar.

-Garroa: vento que sopla no verán ao mediodía, normalmente despois dunha calma na que apreta a calor. Procede da boca da ría, do mar, por iso é fresquiño. Os de Cambados chámanlle vento mareiro. O Estraviz recolle o termo "garroas" co significado de vento forte do verán. Na Arousa non ten a connotación de forte, aínda que pode ser perigoso se vén de golpe cando o mar está en calma.

-Gaspacho: guiso de tradición local, elaborado con chícharos (o ingrediente maioritario), patacas e ovos. Poden consultar a receita no blog Ilha de Orjais.

-Geva: coloquialmente, muller, "tía". Americanismo con probable orixe de Venezuela.

-Golfe: alga mariña parda de láminas longas. O nome científico é Laminaria saccharina. A acepción vén recollida no e-Estraviz. No dicionario de galego aparece o termo con outra acepción.

-Golfeira: conxunto de golfes ou de algas mariñas.

-Gorado-a: dise de alguén que perdeu as forzas ou cansou en exceso por un traballo físico ou a causa dunha solleira.

-Gradicela: estrela de mar. Aparece recollido no dicionario Estraviz da lingua galego-portuguesa.

-Guá:: Xogo de bólas que consiste en empurrar coa uña do dedo gordo a bóla ata metela nun burato feito no chan denominado guá. O xogo consta dos seguintes pasos: primeira, truque, máis truque, pé, paso de bóla e guá. O termo vén recollido no e-Estraviz.

I

-Illola: embarcación simple feita de táboas para enredar os nenos. En catalán existen os termos "iol" e "iola" tamén para referirse a diferentes tipos de embarcación.

L

-Ladra: peixe moi común nas rochas, sen escamas e que non se come; pero rouba (de ahí o nome) o engado cando se están a pescar outras especies de interese. Ten por nome científico Blennius spp (varias especies), coñecido en castelán como "babosa".

-Lagarta: termo que denomina todo tipo de eirugas de bolboreta, a excepción da peluda.

-Lamparón: crustáceo que vive adherido aos cons da costa, tamén medra sobre cunchas de moluscos e nos cascos dos barcos.

-Larada: en sentido figurado, borracheira, media area.

-Leveán: (ou lebeán), pulmóns dos puchos.

-Liborio: Entroido, choqueiro, persoa que se disfraza no Carnaval con roupas vellas para non ser recoñecido.

-Liñón: cordel usado para facer bailar o trompo. Vén no Estraviz. (para léxico relacionado ver "chocha", "escorrendela" e "piorna").

-Lombrigante: crustáceo, de nome oficial en galego "lumbrigante". Vén recollido no Estraviz.

-Lorche: Peixe de tamaño pequeno, cabeza grande e de pouco interese comercial, que pertence ás familias dos góbidos, blénidos, ofídidos e triteríxidos. O termo vén recollido no e-Estraviz. O dicionario de galego Ir indo inclúe a entrada "lorcho" ou "lorcha".

-Lordeiro: que ten lorda, sucidade. O dicionario de galego recolle o termo “lordán”.

-Lustriga: 1. estruga, planta do xénero Urtica. 2. peixe semellante á raia que dá lustrigazos (pez torpedo en castelán).

-Lustrigar/lustrigazo: relampar / sensación de dor producida por un golpe dado cun utensilio longo e fino, pronunciado "lustrighaso".

M

-Magorros: intestinos do polbo, que se tiran por inservibles. Vén recollido no Estraviz.

-Maiolo: denomínanse así os chopos que aparecen aboiados, despois do desove de maio. Están fracos e moitas veces sen cabeza, debido ás chanchadas de arroaces ou congros (que non roen a cuncha). O termo aparece no Estraviz con outra acepción.

-Mallado: perfecto, adxectivo que fai referencia ao bo resultado dunha acción. Probablemente o uso de "mallado" con este significado faga referencia ao peixe cando queda ben enganchado na malla.

-Mangallona : denomínase así un pequeno cangrexo comensal das bateas. O nome científico é Porcellana longicornis.

-Meca: sachiño pequeno, co mango curto, para "andar ao burato" (ver fraseoloxía). O termo aparece no dicionario de galego con outras acepcións.

-Merdear: chover, "picallar", caer chuvia fina e pouco abundante.

-Millarenga: nome de paxaro, na Arousa denomínase así ao pardillo común. No Estraviz vén o termo co significado de lavandeira.

-Miños: redes, arte de pesca parecida aos trasmallos.

-Mó: 1. moa. 2. pedra circular situada debaixo do piorno, entre a base da estrutura e os pés, coa función de evitar que suban os ratos. O dicionario de galego só recolle o termo “moa”. Si está recollido na lingua portuguesa.

-Molido: chámase así ao pano que as mulleres poñían antigamente na cabeza para amortiguar unha carga. O dicionario de galego só recolle o significado de trapo que se emprega para limpar.

-Morqueiro: merdento. A palabra vén de morca, o surro de aceite que deitaban os esgotos das fábricas e que deixaban os cons pretos e as praias cheirentas.

N

-Noto: noxo, asco. Exemplo: este cortello dá noto, hai que limpalo.

P

-Paparolo: especie de paxaro; tamén se usa co significado de "inxenuo" ou "papán" para dirixírmonos, dunha forma xeralmente cariñosa, a un neno pequeno.

-Papelucho: en plural, chámaselle así ao confetti.

-Patente: na fala mariñeira, chámaselle así ao recubrimento que se aplica na obra viva das embarcacións, é dicir, na parte que se mergulla no mar, para evitar que se adhiran ao casco parásitos e estercos. Utilízase co artigo masculino, ou sen artigo en expresións do tipo "dar patente".

-Peletra: pequena pedra ou lousa coa que se xoga ao "trúquel" ou ao "avión".

-Peligata: pronunciado "pelighata", adxectivo que define a unha muller arisca, que amosa comportamentos felinos, tales como rabuñar, fisicamente ou en sentido figurado.

-Pelón: camarón

-Pelouro: boliña pequena de metal empregada no xogo infantil das bólas. A acepción vén recollida no Estraviz. (para léxico relacionado, ver "guá" e "bolondrón")

-Peluda: eiruga da procesionaria do piñeiro, de nome científico Thaumetopoea pityocampa.

-Pepona: dise da femia adulta da centola que hai pouco que mudou o cacho e aínda está fraca. (ver tamén "Ramón"). No e-Estraviz recóllese a entrada co significado de miñoca.

-Pereiuco: (ou perelluco) froito do pereiuqueiro

-Pereiuqueiro: (ou perelluqueiro) arbusto, estripeiro, de nome científico Crataegus monogyna. Os froitos denomínanse pereiucos. O nome probablemente teña que ver coas peras.

-Pilla: termo usado coa acepción de salgado. Em portugués tamén existe a expresión "pilha de sal" co mesmo significado. Literalmente, "pilha" é unha morea de cousas apilhadas, e probablemente recibían este nome as salinas que se explotaron na Arousa durante a Idade Media. Ex: Esta empanada está salgada coma a pilla.

-Piorna: trompo pequeno. (Para léxico relacionado ver "chocha", "escorrendela" e "liñón").

-Pisallada: merendola que se fai con amoras machucadas, miga de pan e azucre, típica do verán. Poden consultar aquí a "receita".

-Pochada: merda. Tamén se di de algo mal feito.

Q

-Quinteiro: Lugar onde se tiraban os restos orgánicos da casa, que xunto cos excrementos de animais, coma o porco ou as galiñas, empregábanse para estercar as leiras. Por extensión aplícase a lugares onde hai moita sucidade ou non están ben limpos. Os dicionarios de galego e portugués recollen o termo con outras acepcións.

R

-Ramón: centola cativa, o mesmo que a "pepona" pero no macho.

-Rascacú: denominación dunha especie de planta, ver "xilbarbeira".

-Rasteiro: persoa que vai ao rasto, unha aparello de marisqueo caído en desuso. Por extensión aplícase aós que van ao raño, un aparello similar e vixente.

-Relento: 1. Ventiño frouxo e frío, brisiña, acepción usada en expresións do tipo "relentiño da mañán". 2. Aplicado ás persoas, adxectivo que indica que alguén é "pouca cousa", un "ninguén". 3. Tamén se usa co significado de suxo, tal e como recollen os dicionarios.

-Roncón: especie de peixe (Balistes capriscus), tamén coñecido como peixe porco, de corpo ovalado e aplanado.

-Ronza: adverbio que indica proximidade, contacto sutil entre dous obxectos ou persoas. Ex. Esa bici pasoume á ronza e case tira comigo. Tamén se di "á ronza ronza" para enfatizar.

S

-Samugueiro: arbusto que dá unhas floriñas brancas.

-Sapilandro: dise de algo ou alguén moi enlameado, moi manchado. Exemplo de uso: Vén coma un sapilandro.

-Sequeira: muller que vai á seca, que recolle ameixas e berberechos cando a marea está baixa.

-Señorita: 1. nome de paxaro, tamén chamado lavandeira. 2. Especie de peixe de cor alaranxada, de nome científico Coris julis tamén denominado bodeón.

-Socón: pulo, impulso que recibe unha cousa.
Exemplo de uso: Non sabe conducir, leva o coche a socóns.

T

-Tiple: cacharreta, recipiente de latón que serve de medida de referencia para as ameixas. (ver "cacharro")

-Torolla: excremento duro.

-Trallazo: golpe que se dá cunha tralla, o extremo máis fino dun cabo. Utilízase en expresións do tipo "levar un trallaso".

-Trillado: nome co que se denomina ao millo triturado que se lle bota ás galiñas, coñecido en galego oficial como "picón".

-Trúquel: Xogo popular de rapazas que consiste en debuxar uns cadrados no chan e ir lanzando unha pequena lousa denominada "peletra" en cada un deles, mentras se avanza á pata coxa, evitando pisar as raias cos pes ou coa peletra. O termo vén recollido no e-Estraviz. A orixe da palabra pode vir de trucar, bater contra algo.

V

-Vispeiro: (ou vespeiro) brocha construída cun pau e un cacho de trapo amarrado nun extremo, utilizada para darlle carena ás embarcacións.
-Viración: (pronunciado "virasión") vento fresco que sopra do mar para a terra, role que dá lugar á garroa. A palabra ven recollida no Estraviz coa grafía "viriaçom".

X

-Xavoco/a: parvo. Úsase normalmente en expresións do tipo "rir coma unha xavoca". Palabra recollida no dicionario da lingua portuguesa, e no Estraviz cunha grafía similar, "xabouco".

-Xilbardeira: (ou xilbarbeira) Planta subarbustiva, de nome científico Ruscus aculeatus, que dá un froito vermello cando madura. Tamén se denominá "rascacú" porque as follas acaban en punta picante. Na Arousa é unha planta abundante. O termo está recollido no Estraviz e nos dicionarios da lingua portuguesa.

-Xunguiño: cana que se engade ao extremo da vara do raño ou rasto para aumentar a súa lonxitude. A orixe da palabra pode estar relacionada con xunco, cana fina.

Z

-Zamoriña: molusco bivalvo, de nome oficial en galego zamburiña. Vén recollida no Estraviz.

-Zampallada: pronunciado "sampallada", chispa, borracheira.

Fraseoloxía carcamana

2011-07-25T17:16:00.003+02:00

[Redacción. 25/05/09 ] "Fraseoloxía carcamana" naceu co obxectivo de compilar e explicar as expresións típicas carcamanas, unha morea de frases de uso coloquial, difíciles de entender para as persoas alleas á Arousa.

-Andar ao chuchuchú: participar en pequenas reunións regulares ou improvisadas onde se propagan e difunden rumores ou pequenas conspiracións. Exemplo de uso: "non te fíes de fulaniña que anda moito ao chuchuchú".

-Aparta laxe que te fendo!: expresión para indicarlle a alguén que ten moita fachenda ou que esaxera as súas capacidades. Obviamente, unha laxe non é tan fácil de fender.

-A xogar a Testos: expresión usada para dicirlle a alguén que deixe de molestar e marche. Fai referencia ao lugar ao que tradicionalmente ían os rapaces a xogar ao fútbol.

-Andar ao burato: arte de marisqueo que consiste en andar ás ameixas localizándoas polos buratos que deixan na area e retirándoas unha a unha coa axuda dun sachiño pequeno, tamén chamado "meca".

-Andar(lle) á ronza: facerlle as beiras, a un home ou unha muller.

-Andar ou estar coma os bois na motora: estar apretado ou andar a tombos. Expresión que fai referencia á embarcación que trasladaba os animais e as persoas da Arousa a Vilanova, antes da existencia da ponte.

-Arriar cabo: expresión mariñeira co significado de abandonar, desistir, fuxir, flexibilizar unha postura.

-Botar a achar: dise cando alguén improvisa unha resposta
Exemplo: Non sabía a pregunta do exame pero botinlle a achar e acertín

-Botar a treita: practicar unha arte de pesca para a captura de polbos.

-Calma podre: expresión mariñeira que indica que non hai vento no mar.

-Cara de seirón: expresión para dicir que unha persoa pón mala cara cando lle falas. O seirón é unha cesta de esparto.

-Coller media area: emborracharse. Esta expresión tamén se usa noutros lugares da costa galega.

-Coma a area: expresión que indica que algo é moi abundante.

-Coma o porco/coma unha porca: expresión que indica que algo é grande ou moi voluminoso.

-Chover a esmadrazar: chover abundantemente.

-Dar(lle) a escocho: traballar moito, "a maso", xeralmente, con bo resultado. Tamén se usa coa palabra "pexegheiro". Por exemplo, cando as sequeiras fan boa marea, din: "hoxe démoslle a escocho pexegheiro".

-Dar(lle) ao medio: atropelar, dise cando un vehículo, por terra, mar ou aire, bate contra algo ou alguén.

-De lais a lais: de lado a lado. Tamén se di "de les a les".

-Estar apaxarado: estar pampo, despistado

-Estar na auga/auguiña dos ovos: estar encantado, a gusto.

-Estar cativo coma unha arola: estar moi fraco.

-Estar coma a pilla: dise cando un alimento está moi salgado. En portugués existe a expresión "pilha de sal" co mesmo significado. Literalmente, "pilha" é unha morea de cousas apilladas e probablemente recibían este nome as salinas que se explotaron na Arousa durante a Idade Media. Ex de uso: Esta empanada está salgada coma a pilla. Ou: Esta empanada ten a pilla.

-Estar como unha nasa: estar tolo, "mal da cabesa"; dise de alguén que perdeu o xuízo.

-Estar/quedar na ponla: dise cando alguén actúa de forma despistada ou está pampo, coa cabeza noutras cousas.

-Estar no aro: estar moi fraco.

-Facer a flor: Preparar o lote para a venda, fundamentalmente de marisco, para que os exemplares máis prezados queden á vista e ocultar aquelas pezas menos valiosas, xeralmente as máis pequenas. Florear.

-Facer a ghatada: latar, faltar á escola

-Facer [a alguén] a acordante: lembrarlle a alguén unha cousa pendente, darlle aviso. Ex. Teño que pasar pola oficina antes das doce, faime a acordante que se non esquézome.

-Facer boa marea: literalmente significa pescar ben, e por extensión dise cando algo sae ben.
Por exemplo,vas apañar patacas e colles moitas, "fixestes boa marea".

-Facer dous peixes: separar o marisco para a venda en dúas calidades, segundo o seu tamaño. En vez de presentar o lote de ameixas tal e como se apañou, preparáse, por exemplo, medio quilo de grandes e outro quilo e medio de medianas para optimizar as gañancias.

-Facer trompos: expresión co significado de matar o tempo con calquera actividade ou entretemento menor. Tamén se di: "O que se aburre fai trompos".

-Facer unha pisallada: facer un cristafallo. Denomínase pisallada ao resultado de esmagar amoras, miolo de pan e azucre, unha merendola, xeralmente de nenos, propia do verán.

-Fóra lixos: expresión para botar ou apartar a alguén cando molesta ou está atravesado.

-Ir a corpo: andar sen abrigo, sen chaqueta
Ex. Vas ir así a corpo co frío que fai?

-Ir coma un salabardo: estar borracho, levar unha chispa impresionante (o salabardo é un aparello de pesca).

-Ir a fóra: expresión carcamana por excelencia para dicir que un vai de viaxe ou que sae da illa. Ex. de uso: naa Arousa case non hai tendas de roupa, sempre teño que ir a fóra a mercar

-Ir mangado: levar présa. A diferenza de "levar o lume", que é présa para fuxir, neste caso é para facer algo enfrontándose á situación.

-Levar o lume: ir á presa, fuxir a toda velocidade

-Levou a santa el so para a casa: dise cando unha persoa colle unha "area" memorable.

-Levar/dar unha chaquetilla: levar unha tunda, unhas boas labazadas.
Ex. Onte á noite déronme unha chaquetilla e levín o lume para a casa.

-Levar un escorazo: recibir unha agresión cun dos puntais de suxeición que se pón na dorna cando a marea está toda seca. A frase úsase xeralmente como ameaza: "vas levar un escoraso".

-Levar/atrapar/apañar unha chosca: expresión referida ao xogo, utilizada cando a diferencia no marcador dun equipo ou xogador é abusiva con respeco ao outro contrincante. Úsase en varios lugares de Galicia.

-Meter a lancha a bordo: expresión mariñeira para dicir que a un lle están tomando o pelo ou contándolle unha trola. Ex: estache a meter a lancha a bordo, non lle fagas caso.

-Non caber na cuncha: xeralmente, úsase para dicir que alguén está moi satisfeito, que ten fachenda. Expresión mariñeira que fai referencia ao marisco cando está gordo.

-Non caber no cacho: expresión para referírmonos ao marisco cando está gordo, tamén se pode aplicar ás persoas co mesmo significado de "Non cabe na cuncha".

-Non me líes o palangre: expresión mariñeira co significado de "non me enlíes, non me confundas".

-Non pesca por malla: expresión mariñeira para indicar que a execución dunha cousa ou tarefa non ten por que ser exacta ou fiel.

-Non ver a boia: Falta de pericia ou habilidade que se presupón ou espera. A expresión fai referencia ao mar.

-Nunha flor: Momento de gracia, rapidez. Exemplo: Collín a tasa de ameixas nunha flor.

-Os de fóra fan pitillos: expresión tabernaria que se aplica no xogo das cartas, para dicirlle a alguén que non participa na partida que deixe de meterse no xogo e dar instrucións. O de facer pitillos fai referencia ao tabaco de liar, os que miran fan os cigarros dos que están a xogar.

-Pan de Cambados: expresión para referirse en sorna ao peito das mulleres cando é voluminoso.

-Quedar dun barreno: quedar sorprendido

-Sábeo cameán: expresión que indica que algo que se dá por sabido.

-Saltou un peixe: expresión de sorpresa para saudar a alguén, cando hai tempo que non o ves.

-Rapáz de abordo: expresión mariñeira que se usa en frases do tipo "a ver se pensas que son o rapás de abordo", cando a un lle fan realizar recados e traballos menores. Fai referencia aos aprendices que comezan a ir ao mar.

-Ser da punta da ponla: ser de calidade ou tamaño excepcional, escollido, do melloriño.Ex. de uso: "levaba uns camaróns da punta da ponla".

-Ser un paparolo: ser un papanciño, un inxenuo. Aplícase xeralmente aos nenos pequenos.

-Ser un Rei Pedro: ser un papán, un papahostias.

-Ser unha nécora: ser unha lercha, unha lagarta.

-Ser un chinglán: ser un "tantometén", un "gilipollas". Expresión usada na ría. Exemplo de uso na Arousa: Vai haber máis hostias que na voda de chinglán. Exemplo de uso en Rianxo: Pareses un chinglán da Arousa.

-Ter as luces nos ollos: expresión para referirse a alguén cando está famélico.

-Ter/levar unha carena: ter unha chispa, unha boa bebedela. A orixe da expresión ha de estar relacionada ou coa carena que se lle bota ás embarcacións ou co carenado dos veículos de terra.

-Ter moita escorrendela: ter habilidade para escapar dun perigo sen dano. Ex. de uso: "a fulaniño non o dan pillado nunca, ten moita escorrendela". A expresión provén do vocabulario propio do xogo dos trompos. Os participantes tiraban os trompos dentro dun círculo trazado na terra, chamado "rondel". Cando o trompo perdía verticalidade, desprazábase en horizontal grazas a "escorrendela". Os trompos que non tiñan escorrendela suficiente ou batían nalgún obstáculo, quedaban no medio do rondel, expostos a levar "chochas" (impacto coa punta) e "masocasos" (impacto co corpo), ata que nun dos lances saía do rondel, e o xogador xa podía volver a tirar.

-Ter un cabalo: dise cando un ten unha contractura no pescozo, que lle impide xirar a cabeza.

-Todo a un correr: expresión con orixe mariñeira que indica que un espazo está despexado de atrancos. As dornas tradicionais están dotadas de bancos ou cadeiras, unhas táboas dispostas na parte interna da embarcación de banda a banda. Cando non tiñan estes elementos, dicíase: Teño a dorna todo a un correr.

-Tomástesme o folio cambiado: expresión mariñeira de advertencia, que indica que a un non o valoraron de forma axeitada. Significa "coidadiño, non te confundas comigo".

-Traballa coa túa firma: expresión mariñeira de uso tabernario, con especial incidencia entre os naseiros, para solicitarlle a alguén que fale pola súa conta e non diga as palabras e pensamentos de outro.

-Vírame la mano [sic]: expresión que se usa como adverbio de tempo, para indicar que unha cousa se executa con rapidez ou dura pouco tempo (o que se tarda en virar a man). A frase tamén se utiliza abreviada, en expresións do tipo "nun vira". Exemplo de uso: Non te preocupes, que isto fágocho eu nun vírame la mano.

-Volta á bola, que é de millo toda: expresión de orixe labrega e caída en desuso -é do tempo no que se facía o pan na casa- para indicar que alguén está a repetir insistentemente a mesma cousa.

-Vouche botar un polbo de nove raxos: xogo de verbas entre 'polbo' (en galego, cefalópodo) e 'polvo' (en castelán, coito), que anuncia unha actividade sexual masculina memorable, tendo en conta que o polbo ten só oito raxos.

Talasonimia da Arousa

2011-07-24T23:14:00.000+02:00

[Redacción. 17/03/09] 17/03/09 Aquí presentamos, por orde alfabética, a listaxe provisional e en construción permanente dos talasónimos da illa de Arousa. Poden deixar as súas achegas, críticas e ideas para completar a listaxe a través dos comentarios.

A
-Abilleira: praia. Tamén existe "Abilleira pequena".
-Aguiuncho: praia. O nome provén de aguia
-Aguillón, punta
-Alcansón grande: fálase de "pedras do Alcansón".
-Alcansón pequeno
-Area da Secada: (imaxe) praia do norte da illa
-Areoso: (imaxe) illote constituído maioritariamente de area, que pertence ao termo municipal da Illa de Arousa. Nel atopáronse restos megalíticos.
-Arnela, punta: do latín, arenella. Denomínase así as praias situadas na desembodura dun río ou regato
-Arruda, punta

B
-Bao (ou Vao?)
-Banqueira, punta
-Barbafeita, punta

C
-Camallón: laxes de Camallón
-Cabalo, punta: tamén existe este topónimo en Cíes
-Cabodeiro
-Camaxe
-Camaxiñas
-Campelo, punta
-Canteira, A: (imaxe)
-Comboa: vén de camboa?
-Castelo (punta)
-Con Cerrado (punta)
-Con da bicicleta
-Con de Tres Pés (imaxe)
-Con Caghado ou Con de mesa. Rocha situada ao suroeste da illa. Recibe este nome pola súa ubicación, en soidade no medio do mar, e pola súa forma, plana e rectangular. Ten unha ampla extensión, 20 metros aproximadamente. Visible aínda coa marea chea.
-Con das camas: formación rochosa ubicada na Salga, chamada así porque os cons presentan grandes pías de orixe natural.
-Con do Chinchorreiro
-Conchoa (A): pedra da zona do Campelo.
-Corveiro (O): illote rochoso situado ao sur do Areoso. A denominación fai referencia aos corvos mariños presentes no lugar.
-Cova (A): praia
-Cuña (A): rocha no sur leste do illote Areoso.

D

-Dente de can: pedra ao sur de Carreirón, que pola súa forma pode lembrar a un canino. Coñecida polos mariñeiros, á rente hai un carreiro para pasar as embarcacións menores.

E
-Espiñeiro
-Espiños

G
-Galiñeiro (illote)
-Gradín: praia
-Golfeiras de Barbafeita

L
-Lagartiño: praia situada entre o porto do Chufre e a praia do Aguiuncho. Posúe un manancial de auga que flúe de entre as pedras.
-Lavanqueira: praia
-Laxe do chan: pedra somerxida de amplas dimensións, situada entre o illote Areoso e a praia de Gradín. É perigosa para a navegación mesmo con media marea. Se unha persoa sube enriba dela, quedará con medio corpo mergullado e outro medio na superficie, producindo a impresión de que acala, estando no medio do mar.
-Lombeira (punta)
-Loba (A): masa rochosa mergullada, situada ao suroeste do illote Areoso. Tamén denominados baixos da Loba.

M
-Mallón
-Milhomes

N
-Naval
-Niño do Corvo (punta)
-Nazo (O)

O
-Ouriceira (punta): saínte rochoso situado entre as praias do Mallón e de Gradín, no Oeste da Arousa.

P
-Peteiruda: puntal rochoso situado a continuación do campo de Gradín. A denominación provén de "peteiro", que fai referencia á forma na que están dispostas as pedras no mar, en punta.
-Pedras do Sal
-Pedras de Polbar
-Peirán: masa rochosa que fai de embarcadoiro, situada na praia de Riasón.
-Peirao dos carcamáns: (imaxe) puntal rochoso na banda oeste da praia do Lagartiño. Constitúe un abrigo natural para as embarcacións, e recibe este nome porque probablemente foi usado polos carcamáns que traficaban nas augas da Arousa no século XIX.
-Petón: pequena rocha no noroeste do Areoso.
-Pombiña, enseada: entrante de mar na terra situado no norte da Arousa, entre a punta de Barbafeita e a punta Cabalo. Tamén hai unha praia na mesma zona que recibe o nome da Pombiña, entre a praia da Area da Secada e de Sualaxe.
-Praia de Dona Anita
-Praia do arroás: pequena cala rochosa situada entre o Naval e o Campelo.
-Praia do peixe
-Porto das mulleres: abrigo natural situado no parque de Carreirón, contra o Oeste, preto da punta Castelo.
-Portiño (O)
-Poza do sal

Q
-Quilma, punta

R
-Revello, punta
-Riazón (imaxe) : praia. O nome provén do latín rivaceolum, co significado de pequeno regato. Na Arousa, denominado Riasón
-Ribeira do Chazo
-Roncadeiras
-Ruvas

S
-Salinas (punta)
-Sapeira
-Semuiño: (imaxe) praia
-Serradela (A): pedra situada no leste do illote Areoso.
-Sinal de Xestas (O): coñecido tamén como "con do tubo".
-Sualaxe, praia
-Sucavirto

T
-Tarais
-Testos (punta)
-Tousa : do latín tautia, en galego touza. Significa conxunto de rochas que quedan en seco na praia ao baixar a marea. Na illa hai, polo menos, dúas tousas, na praia de Gradín e en Concerrado.

X
-Xastelas
-Xidoiros: illote
-Ximeliño

Alcumes da Arousa

2011-07-23T15:10:00.002+02:00

[Redacción. 07/07/09] Este espazo, aberto á participación de todos os interesados, pretende recompilar e inventariar os alcumes de tradición familiar que se usan na Arousa. Quedan descartados, polo tanto, os sobrenomes particulares de persoas, moi abundantes na Arousa, por certo, que non se transmiten en herdanza. De ser posible, indicarase a orixe do alcume. Poden deixar as súas propostas a través dos comentarios.

A
Abilleira (da)
Adelaida (de)
Albañil (do)
Alborada
Amalia (de)
Asturián

B
Baboso
Baila co can
Balán (O)
Baleiro/a
Baraca
Barborecha: nome de paxaro, ferreiriño real.
Bareta
Barreras
Barros (de)
Bartula
Bautista
Berrecho (O)
Biquete
Boca de raia
Boca grande (de)
Bocadillo (O)
Bolona
Borracho
Bruxo
Buratos no cu: tamén existe a variante "Buratiño no cu".
Buré
Burra (da)
Buscamanadas

C
Cabesa de misto
Cabesa de ouro
Cabesa de porrón
Cabesa torta
Cabesón (O)
Cabo da Cruz
Cacá (de)
Cachacha
Cachalote
Cacharreta
Cachería
Cacherudo
Cachiñas
Cachopo: apodo con orixe no nome do bar familiar. Tamén existe o apodo "Cachopa", pronunciado coa "o" aberta, referido a outra xente diferente á anterior.
Cadelo
Cádiz
Caeiro/a
Cagha norte: tamén existen as variantes Cagha na horta e cagha norta.
Cagha peidiños
Caghallón/ona
Caghoñana (A)
Caldeirada
Callán (O)
Camariñas
Camaxiñas
Cambadés (O)
Camiseta
Camouco: alcuño que lle foi dado a un veciño, cando indo para Vigo lle chamou a un con "camouco". Segundo o seu neto Moncho o Camouco, un camouco é un con grande que vela (non queda tapado) nas mareas vivas.
Campaneiro
Campechano
Campeón
Campiño: apodo tomado do nome do bar familiar.
Camposantos
Camulo (O)
Canalejas
Canario
Cangallo
Cangrena
Cantanaighlesia
Canteiráns
Canteiros (Os)
Cañitas
Capillera
Capitán (O)
Capricho/a
Carallada
Carburo
Carallos (dos)
Cariñoso/a
Carlota (de)
Carme de luto (de)
Carolina (de)
Carolada (da)
Carrán
Carreirán
Carrileña
Carrillo
Carroucheira
Cartagena
Cartarola
Cartucha (A)
Casanova
Castelo
Catarro ó cú
Catañé
Cebola
Cobecho
Coitelo (O)
Colón
Comoxo
Compañero (O)
Conán
Conexo/a (O)
Contramestre
Coral
Corasón de vaca
Corcoño (O)
Cordobés
Corón/a
Corre que chove
Corta tetas
Coscós
Costilla
Cotanxo
Cotelo (O)
Coxo (O)
Criado/a
Cruda
Cualda
Cubano (O)
Cullareira (A)
Cuncha (A)
Currás (de)
Curuxo/a (O)
Cuscula
Cuspienda

CH
Chaboleiro/a
Chaleques (os de)
Chameira
Charroni
Chato (O)
Charol
Chasquiño/a
Cheíño
Chepa
Chica posas
Chin chin
Chichirica
Chiña
Chiquita
Chirivita
Chispa
Choco/a
Choiada
Chola
Chopo (O)
Choupana (A)
Chucarria
Chulas (O)
Chulo (O)
Churrero

D
Delia (de)

E
Elisa (de)
Embusca
Encarnadiño (O)
Escameira
Espiñeiro (de)
Esqueleto

F
Faldrán (O)
Farrapos
Feitiño (O)
Ferreiriño
Ferreiro
Flecha (de)
Flor de toxo
Fode de pé
Fogheteiro
Foghonero
Formigha (da)
Furabolos
Furón/a (O)

G
Ghaliña
Ghalo pilrado
Ghalvao
Gharbosa
Ghansomina
Ghaspeta
Ghatuno
Genariño
Ghitarrista (O)
Ghodos
Ghuardián
Ghrasia (da)
Ghueso (O)

H
Heladero (O)

J
Jomeini
Judas

K
Karateca(O)

L
Larote
Larú
Laxes (das)
Lorchiño
Lorito
Lorola (A)
Lughesa (A)

M
Machadas
Machichas
Magheira (A)
Mala suerte
Mamporro
Manasca
Manchado: o alcume orixinal recibiuno o sr. Francisco, que tiña unha mancha na cara. Logo, herdaron o apodo os seus fillos.

Mangurrilla
Maricón
Mariñeiro
Marqués/a
Martiñán
Masquín
Meco/a
Merda pa el
Mexa ghatiños: o home que recibiu este apodo xa morreu e non tivo fillos.
Mexona (A) : apodo dunha muller que vivía xunto a igrexa, tamén coñecida como Pepa de Ramos. De complexión forte e bo corazón. Vendía encarnada.
Michelín
Mighalla
Miluca (de)
Mindiola
Mingacho
Miss Arosa
Miximilín
Momella
Mona (da)
Monacha (A)
Montacabuxas
Monxiño (O)
Moraña
Morena (da)
Mornera
Muíño do vento (do)
Mulleriña (A)

P
Pacheira
Pacholo
Palero (O)
Palmeirán
Palomo (O): o alcume orixinario é "paloma". Puxéronllo a Juan Santiago, sendo un rapaz, comparándoo cunha "palomiña".
Palliñas
Pan de millo
Pandolfo/a
Pantomina (A)
Papá pequeno
Papursia
Parexo
Parramatas
Parrandero
Parraxo
Parrillera(da)
Parromeira
Pataqueiro (O)
Pataraña
Pateluda (A)
Pegho/a
Pelado (O)
Pelos Blancos
Pepa Ramona (de)
Pepitiña (de)
Pera (A)
Pergisa/o
Perilluco (O)
Pés ghrandes
Pescador/a (O)
Peseta
Petote
Piarda
Pichino
Picholreira (A)
Pichón
Pieles
Pildrichas
Pililo (O)
Pinchauvas
Pincheiro
Pimpollo (O)
Pionona
Pirata (O)
Piota
Pisamarrón
Pisco (O)
Pisparra
Playiñas
Pombiña
Por forsa
Porro (O)
Proa (de)
Pugha
Pulgha
Pupú

Q
Quiquina

R
Racha (A)
Ramoniquiña
Rana (A)
Reboira (da)
Rebordiño
Reisiño
Repolo (O)
Retenida
Retrera (A)
Revolta (da)
Rianxeira (A)
Rianxo/a (O)
Ricardiño (de)
Richo (O)
Roxo (O)
Rual (do)
Rubio/a (O)
Rula (de)

S
Salga (da)
Salta fogheiras
Samaro/a (do)
Samboro/a
Santoro/a
Sapateiro (O)
Sapo (do)
Saramoña/o
Sete carros
Solapa
Soldada (da)
Sorolloto

T
Talanguera
Tarsán
Tejero
Teniente (O)
Testa
Texiña
Totollón
Treviño
Trillo
Tordillo: chamábanlle así a un home que vivía onda a igrexa. A muller herdou o alcume de "tordilla", e aínda se usa para denominar á filla e netos.
Tropesón
Turudo
Turrú

V
Vaquero
Valenciana
Velero (O)
Venturosa
Vilaboa
Vilanoviña
Vivaelamor

X
Xataio
Xibeira
Xil Ríos
Xilo (O)
Xouba
Xudío
Xurel/a (O)

A illa nos mapas antigos (IV): o mapa de Domingo Fontán

2011-07-14T19:05:00.004+02:00

[Susi Rial] A "Carta Geométrica de Galicia" é obra do pontevedrés, nado en Portas, Domingo Fontán. Neste mapa investiu 17 anos da súa vida e é o primeiro que se fai con rigorosidade científica e matemática. De feito, o mapa de Domingo Fontán supón un enorme salto cualitativo con respecto ós outros mapas aquí mostrados. No século XIX (este mapa foi impreso en 1845), os avances técnicos foron espectaculares, o cal permitiu que por primeira vez se coñecese o aspecto real da Arousa. Como se pode ver, a forma da Illa é practicamente igual á que hoxe coñecemos, e incluso aparecen nomeados algúns dos saíntes máis importantes, como Punta Cabalo e Punta Barbafeita, así como unha barra de area, posteriormente desaparecida a causa da construción da ponte.

Tempo de abruíños

2011-07-14T19:05:00.000+02:00

[Redacción] O abruíño é un froito silvestre propio deste tempo do ano, que adoita medrar á beira das leiras e camiños rurais. O seu sabor agre, que deixa na boca unha lixeira sensación de sequidade, é difícil de esquecer. En castelán, coñécese co nome de "endrina", e no galego estándar, como “abruño”. A palabra que usamos na Arousa para nomear esta clase de cirola, “abruíño”, forma parte do noso particular “Dicionario de ausencias”.

E por fin, as pistas de tenis

2011-07-11T09:51:00.002+02:00

A devecida pista de tenis, en Testos

Detalle da instalación

[Redacción] A campaña de pintadas nas rúas que reclamaba a construción dunhas pistas de tenis na Arousa resultou eficaz, vistos os resultados. As novas instalacións deportivas, situadas a carón do campo de fútbol Salvador Otero, xa son unha realidade. Nas imaxes poden ver o estado actual da pista, a piques de ser inaugurada. Ao parecer, tamén servirá para xogar ao baloncesto, unha vez montadas as correspondentes canastas.

Iniciativa popular para mudar o nome do Concello

2011-07-09T13:21:00.004+02:00

[Redacción] O exalcalde Sito Vázquez vén de iniciar dende o seu blog unha campaña para que o Concello da Illa de Arousa mude o seu nome por 'Concello de Arousa'. Vázquez preparou un modelo de carta de solicitude que os usuarios poden descargar e enviar por correo ao alcalde. Historicamente, tanto os habitantes insulares como os seus veciños se referiron á illa co nome de “Arousa”, unha tendencia que comezou a mudar a partir da constitución dun municipio propio baixo o nome de “Concello da Illa de Arousa”, de xeito que se está impoñendo o nome de “illa” para referirse ao lugar. Vázquez xa ten escrito en varias ocasións sobre a preocupación que lle causa o feito de que a illa estea a perder o seu nome.

Máis información sobre a nomenclatura da Arousa:

A illa nos mapas antigos: I, II, III (Susi Rial)
Concello da Arousa (Sito Vázquez)
O nome da Arousa (Ilha de Orjais)
Arousa: a illa dá o nome á ría (Xoán Dopico, revista Dorna)

Analizando os cons da Arousa: un enigmático conxunto preto do Faro

2011-07-09T12:28:00.002+02:00

Foto enviada por Francisco Cores, coa intención de determinar o interese arqueolóxico do conxunto

[Redacción] Ao fío dos comentarios xurdidos recentemente sobre os tesouros arqueolóxicos da Arousa, Francisco Cores envíanos as imaxes dun conxunto de cons, situados entre a Area da Secada e o Faro, que el considera que poden corresponder a unha ara prehistórica. Cores explícanos os seus argumentos coa intención de que se abra o debate e de que os expertos poidan opinar sobre a orixe das curiosas formas que adquiriron as pedras. En todo caso, confésase fascinado polo lugar.

O monumento arqueolóxico estaría formado por tres elementos, segundo explica Francisco Cores, situados ao pé dun gran con que morre no mar, moi frecuentado polas espectaculares vistas que ofrece do norte da ría. “A situación na que está ubicado parece axeitadísima para as ofrendas rituais”, sinala.

"O con do medio é para min simplemente espectacular, con esa forma traballada en punta ", sinala Francisco Cores. Para o autor das imaxes, a pedra non foi formada así de xeito natural, "para min é clarisimamente obra do ser humano". No con do lado, apréciase unha pía coma tantísimas outras que hai na Arousa. "Penso que a saída do derrame da mesma está orientada ó poñente, como parece ser bastante habitual neste tipo de elementos rituais", sinala Cores.

Por último, o conxunto complétase con este terceiro con, que presenta o cume totalmente aplanado. Tamén forma casual?

Unha vez expostas as imaxes e os argumentos, tócalles aos expertos determinar o interese do conxunto. A imaxinación é libre, e non é a primeira vez que discutimos neste blog sobre curiosas formacións xeolóxicas que parecían ser obra dos habitantes primitivos da illa. Pero non imos quedar coa dúbida por medo a errar, non?

As alertas de toxina

2011-07-06T16:05:00.003+02:00

[Redacción] Os mariscadores arousáns, especialmente os que traballan a vieira e o mexillón, están afeitos a recibir avisos periódicos de toxina, que obrigan á veda temporal dalgunha especie ou zona. O respecto ás alertas alimentarias non impide que haxa voces no sector que cuestionen a existencia de determinados episodios tóxicos, unha desconfianza que ten o seu caldo de cultivo nas deficientes formas en que se comunican e explican as alertas por parte das autoridades competentes. Nesta mesma liña, un 76% dos participantes na enquisa que nos ocupa considera que non existe suficiente transparencia no peche dos bancos marisqueiros por toxina, fronte a un 23% que cre que si.

Un dos últimos episodios tóxicos rexistrados na Arousa afectou a comezos de maio á amexia rubia. A Confraría recibiu o aviso ás oito e media da tarde, unha vez celebrada a poxa na lonxa, o que provocou a devolución do marisco e a perda de 15.000 euros. Fontes do pósito lamentaron non ter recibido o aviso antes de que os rañeiros saíran a faenar. Había anos que a ameixa non rexistraba niveis elevados de toxina ASP.

Declarado un pequeno incendio pola Area da Secada

2011-07-04T21:44:00.000+02:00

[Susi Rial] Na tardiña do pasado domingo, ó redor das catro e media, foi declarado un incendio na zona do Faro, nas proximidades da praia da Area da Secada. Como podemos xulgar a raíz da imaxe, o fume visto dende o peirao do Chufre facía presaxiar un desastre considerable a nivel forestal nunha das paraxes naturais máis aprezadas da Illa. Por fortuna, a rápida chegada do helicóptero anti-incendios e a case total ausencia de vento evitaron que o lume se propagara, sendo o incendio controlado rapidamente. Cada ano, coa chegada das altas temperaturas, os incendios forestais constitúen unha enorme ameaza para o monte galego. Na memoria de todos perdura o desastre dos incendios de 2006, uns actos de terrorismo forestal sen precedentes, dos que tamén foron víctimas os montes da Illa, tal e como se relatou neste espazo no seu día. Daquela, a colaboración veciñal foi clave para evitar que o desastre tivera maiores dimensións.

As ameazas do cemiterio dos Bufos

2011-07-01T16:23:00.002+02:00

Os Bufos

[Susi Rial] A realización do novo sendeiro peonil permitiranos gozar de fermosos recunchos da Illa, ata agora agochados, dende Punta Cabalo ata as Rubas. Pero hai meses, cando comezaron as obras do novo sendeiro, foron moitos veciños os que puxeron de manifesto a súa preocupación debido a que o cemiterio prehistórico dos Bufos, situado nas inmediacións de Punta Cabalo, puidera sufrir algún dano. Se ben non hai motivos, cando menos en principio, polos que sospeitar que os restos non van ser debidamente protexidos, si que este feito pon de relevo, novamente, o abandono ó que están sometidos os restos arqueolóxicos máis antigos e importantes da Illa de Arousa. O cemiterio dos Bufos é de orixe prehistórica, aínda que o alfabeto fenicio presente na cerámica atopada no xacemento, ó igual que moedas da época imperial romana, indican que seguiu tendo uso en épocas moi posteriores. A necrópole constata a existencia dun antigo poboado cunha forte vinculación ó mar. Hoxe en día, na zona só se pode observar unha morea de silvas.

Sardiñas, do racú ou do xeito?

2011-06-29T16:42:00.000+02:00

O barco de Chiquita, o único da Arousa dedicado ao racú

As sardiñas do xeito son máis caras que as do racú

[Redacción] Hai quen as quere do xeito e hai quen as prefire do racú. Nisto das sardiñas, como en todas as cousas, é cuestión de gustos. Na Arousa hai un único barco, o dos irmáns Chiquita, dedicado á pesca da sardiña con racú. Neste caso, as capturas fanse en mar aberto, con rede de cerco e en grandes cantidades, polo que é habitual que algunhas pezas acaben mazadas, ao golpearse contra os aparellos ou ao ser apiladas nas caixas. As sardiñas do xeito, pola contra, péscanse máis polo miudo, en pequenos barcos que faenan dentro da ría e con redes de menor tamaño. Aproximadamente, dedícanse a esta arte unhas dez embarcacións da illa. Din os xeiteiros que o seu peixe recibe un mellor trato e así queda reflectido no prezo: a cinco ou seis euros o quilo, mentres que a sardiña do racú vai a tres euros. Pero o prezo e a técnica de pesca non son os únicos factores a ter en conta á hora de elixir... tamén hai quen opina que a sardiña do racú, ao proceder de augas abertas, ten máis graxa que a do xeito e, polo tanto, sabe mellor. Cuestión de gustos.

Os trofeos da Volta á Arousa

2011-06-24T15:15:00.000+02:00

[Redacción] A entrega de premios é sempre un dos actos máis esperados das regatas de dornas a vela. As tripulacións encóntranse co público que seguiu a proba por mar ou por terra, chega o momento de comentar as manobras da regata, de merendar e, se cadra, de facerse con algún trofeo. Os primeiros clasificados adoitan ser agasallados con pezas de artesanía que reproducen motivos mariñeiros, un ben destinado a lucir nos estantes de todo dorneiro que se prece. Por iso son especialmente valorados os trofeos asinados por algún artista ou artesán. Na última edición da Volta á Arousa, o listón estivo moi alto, grazas á colaboración dun grupo de creadores, que cederon gratuitamente as súas obras. O ceramista Manolo Caamaño Añón, en colaboración cos carpinteiros Fernando e Santiago, achegou as pezas para o primeiro e o cuarto premios. Os debuxos de Saúl Otero foron para os segundos clasificados, e as velas de madeira de Calixto Palacios, para os terceiros. A quinta dorna máis rápida da regata levou os temóns de Juan Piñeiro Chantada.

Carballos de nova xeración

2011-06-22T17:04:00.000+02:00

[Susi Rial] Nos últimos anos viñéronse producindo sucesivas repoboacións de árbores na Illa, ante a súa alarmante mingua e a cada vez maior aparición de claros en zonas coma O Monte. Unha das especies escollidas para esta repoboación foi o carballo (Quercus robur). Esta práctica vén sendo común en toda Galicia, posto que o carballo forma parte da paisaxe galega máis senlleira. A súa tala masiva dou lugar a unha progresiva desaparición das súas poboacións, sendo substituído por piñeiros ou eucaliptos. Os carballos que vemos na fotografía, que corresponde a un dos sendeiros do Monte, son moi novos, dunha cor verde case ácida e de ramaxe moi fina; nada a ver coas árbores robustas que coñecemos. Serán os nosos netos, entón, os que gocen dunha verdadeira paisaxe galega na Illa.

Por onde empezar?

2011-06-20T17:48:00.004+02:00

[Manuel Suárez Nieto] Cantas veces os militantes do PSOE, PP, BNG e calquera que estivese nunha organización política ou doutro tipo tivemos que defender cousas coas que non estabamos totalmente de acordo? Ou é que acabamos de caer dun carballo agora mesmo? O Bloque, en clave de país, entende a día de hoxe que a alternativa ao PP pasa polo necesario entendemento entre PSOE e BNG, se non, non hai alternativa. Ningunha das forzas ten a masa crítica suficiente para ser alternativa en solitario. Polo tanto, traballar nese camiño é o normal, e ademais é o que se leva facendo durante bastantes anos.

Ocorre, con todo, que ás veces as relacións PSOE-BNG a nivel local están tan deterioradas que é moi difícil un entendemento entre as dúas forzas. Aí é onde teñen que traballar as direccións dos partidos, en favorecer a comunicación e resolver os problemas entre ambas as dúas formacións. Non poden vir cada catro anos coma se non pasara nada e esixirlle á súa xente que siga dando a cara. A Arousa é un deses casos.

A pesar de todo, Carlos Otero, por responsabilidade, decidiu seguir nese camiño, o que lle custou o malestar dos seus compañeiros, que a pesares de todo decidiron arroupalo o día da investidura. Houbo dous concellos onde os representantes do BNG non apoiaron ao candidato do PSOE. Neses concellos, na pasada lexislatura os membros do BNG foron expulsados do goberno local polo PSOE. Era de esperar que fose complicado o entendemento, aínda así, iniciouse a apertura dun expediente informativo. Nada diso pasou na Arousa.

E logo vén a outra parte. Non lle vou achacar ao PP o que ocorreu o día do pleno. Non vou entrar no miserábel que é lexitimar a violencia presente coa violencia pasada. Para min, o que aconteceu o 11 de xuño foi cousa de catro exaltados que non representan a ninguén, dubido sequera que se representen a si mesmos. Poderiamos aceptar algún que outro apupo no momento de máxima tensión no pleno, pero despois ocorren cousas que xa non teñen xustificación. Non se pode ir polo camiño dándolle a brasa á xente, e outras condutas denunciábeis nas que entendo que a Policía Local debe actuar de oficio. Hai faltas de respecto que non se deben tolerar. O comportamento dalgún membro do PP o día do pleno foi exemplar, igual que o de outras persoas. Non podo dicir o mesmo de toda a lista. Espero do PP, e estou seguro que o fará, unha condena total e absoluta destes feitos. É necesaria unha declaración contundente para romper a espiral xa.

E se algúns non o teñen claro voulles refrescar a memoria. Aínda me lembro das municipais do 2003, cando o PSOE obtivo maioría minoritaria: 5 concelleiros e lista máis votada a moi poucos votos da maioría absoluta; o PP 4, concelleiros; Independentes pola Illa 1, e Bloque, 1. Sondou o PP daquela formar goberno con BNG e Independentes? Quebrantaba iso o resultado electoral? Era iso secuestrar a vontade popular? Sería ese un acordo ilexítimo?

Estamos en política e facemos política. Imos ir camiñando cara adiante, non ao revés. O Bloque tivo culpa xogando nun escenario que na práctica era moi difícil de manter como logo se demostrou, e ese erro vaino pagar. Cando todo está seco é fácil prender lume. Só pido que sexamos responsábeis cando nos toque, e desta tocáballe ao PP. O sábado do pleno de investidura non aprobamos. A ver se na próxima quitamos nota, home!

Sobre a anunciada visita de Belén Esteban

2011-06-20T17:47:00.003+02:00

[Redacción] Mari Carmen González Vázquez, “a do Trillo”, foi a mariscadora elixida pola produtora La Fábrica de la Tele para acompañar á mediática Belén Esteban na súa aventura carcamana. A personaxe madrileña visitará a Arousa nunha data próxima indeterminada –que non foi anunciada– para gravar unha xornada de seca, como parte do seu novo proxecto televisivo. A nova de tan circense visita espertou reaccións encontradas entre os veciños da illa; e para mostra, os resultados da enquisa que publicamos hai unhas semanas. A metade dos votantes non ve con bos ollos a presenza de Belén Esteban e a outra metade móvese entre a indiferencia e a aprobación.

A organización dos Encontros de Carril propón unha edición de 'resistencia'

2011-06-14T17:38:00.006+02:00

O cartel dos X Encontros Carril 2011

[Redacción] Do 30 de xuño ao 3 de xullo, vai ter lugar en Carril a décima edición dos Encontros de Embarcacións Tradicionais de Galicia, a cita bienal de referencia para os colectivos de navegación tradicional. A poucas semanas da celebración, o comité organizador vén de alertar da “grave situación económica” que atravesa, dadas as escasas achegas económicas das empresas patrocinadoras e das administracións. En concreto, a organización destacou a nula colaboración da Deputación de Pontevedra, cando nos Encontros anteriores de Ferrol (2007) e de Muros (2009), a deputación coruñesa destinou aos eventos 60.000 euros. Así as cousas, segundo a Federación Galega pola Cultura Marítima, esta será unha edición de “resistencia”, na que variarán algunhas cousas pero non o esencial: a xuntanza dos barcos e dos seus tripulantes. Certamente, as cifras de participación ata o momento son similares ás doutros anos, xa que está confirmada a asistencia de máis dun centenar de embarcacións procedentes de Galicia, Euskadi, Andalucía, Cataluña e Portugal. Ademais, como é habitual, o evento tamén contará con demostracións de oficios, obradoiros, música, exposicións, xornadas técnicas e mais un servizo de visitas á illa de Cortegada.

O pleno de investidura, no Canal Rías Baixas

2011-06-14T14:34:00.005+02:00

Vídeo propiedade do Canal Rías Baixas

[Redacción] O Canal Rías Baixas, a televisión local da comarca, recolle neste vídeo un resume do polémico pleno do sábado 11 de xuño, no que un grupo de simpatizantes do PP insultou e apupou ao edil do BNG, por apoiar a investidura do alcalde socialista.

Os caprichos dos cons

2011-06-10T16:40:00.002+02:00

Pedras na praia de Con Retellado

[Susi Rial] Ben coñecida é a importancia dos cons na Illa de Arousa, onde máis que calquera edificio ou monumento, conta como maior símbolo o “con de tres pés”, por poñer só un exemplo. Os cons incluso serven de reclamo turístico, con iniciativas como a “ruta dos cons”.

O material do que están construídas estas impresionantes estruturas é o granito, rocha caracterizada pola súa gran dureza e formada por minerais de cuarzo, feldespato e mica. A acción das temperaturas (presenza de calor ou frío), do vento (e da confluencia de diferentes direccións) e do mar son os factores principais que dan lugar ás máis insospeitadas formas, aínda que son múltiples as influencias que recibe. Segundo sexan estes factores, as formas resultantes tanto poden ser suaves e redondeadas, como escarpadas e punzantes.

Praia de Con Retellado

Debemos ter presente que os cons son estruturas sempre vivas: rachan, caen por efecto da gravidade e están en continuo proceso de modelado. Por iso, é doado que as súas formas cambien visiblemente en relativamente pouco tempo, dando lugar a unha paisaxe do máis variable e privilexiada.

Nova sesión do club de lectura

2011-06-10T16:30:00.000+02:00

[Redacción] O club de lectura Bibliarousa+ celebra o vindeiro martes 14 de xuño, ás 20.00 horas, o último encontro do curso. Nesta ocasión, o eixe temático é a obra "Como agua para chocolate", de Laura Esquivel.

O BNG apoiará a investidura de Manuel Vázquez

2011-06-09T13:49:00.005+02:00

[Redacción] O BNG da Illa de Arousa, a través do seu alcaldable Carlos Otero, vén de comunicar nunha rolda de prensa celebrada esta mañá en Vilagarcía de Arousa que apoiará a investidura do candidato socialista Manuel Vázquez, "para evitar un goberno do PP no noso Concello". "Estamos convencidos de que a decisión adoptada é a mellor para o traballo diario do BNG e, por suposto, a mellor para a Illa", sinalou Otero, que estivo acompañado no acto de Xoan Allegue, responsable comarcal do BNG. Carlos Otero tamén aproveitou para agradecerlles aos arousáns "o enorme apoio recibido" e reiterou o seu "compromiso de traballar todos os días para devolverlles aos veciños esa confianza en conseguir servizos que redunden na mellora da súa calidade de vida".
A partir de agora, ábrese un período de negociacións entre o grupo socialista e a formación nacionalista arousá, xa que, segundo explicou Otero, a decisión foi tomada pola asemblea local do Bloque, sen ter en conta ningún acordo previo con ningún dos dous candidatos que optaban á alcaldía, Manuel Vázquez (PSOE) e Juan José González (PP).

A insoportábel levedade do ser

2011-06-04T15:27:00.007+02:00

[Manuel Suárez Nieto] Os resultados electorais na Arousa foron 5-5-1. Agora tócalle aos concelleiros electos a través das súas correspondentes organizacións políticas conformar as maiorías para garantir un goberno estábel durante os próximos catro anos. De momento, non transcendeu máis alá dun 'quítate ti que me poño eu'. Por outro lado, totalmente normal en pleno proceso de negociación. En todo caso, ao meu entender, as forzas políticas da Arousa estanse comportando con madurez democrática e serenidade, o cal non está de máis recordar e recoñecer.

Gustaríame saber que é o que quer o PP, que opina do Pol, das sequeiras, da taxa aos bateeiros, de inaugurar a ponte no leste... De momento, o argumento máis forte parece ser que é o resultado electoral e a proximidade á maioría absoluta. Con isto dáme a min que non chega. Bloque e PP son forzas antagónicas, máis alá das boas relacións persoais que poida haber nestes momentos, onde veñen compartindo oposición dende a primeira lexislatura. Outra cousa é defender o mesmo. O PP pode gobernar coa abstención ou apoio do Bloque, pero tamén o pode facer coa abstención do PSOE. Explorou tódalas vías?

E o PSOE que quer? Parece que este goberno non obtivo o respaldo para seguir. Partía dunha maioría absoluta, axustada en verdade, pero en todo caso non só perdeu a maioría de concelleiros senón tamén ser a lista máis votada. Está disposto a cambiar algunha xente?, vai cambiar só a política pero seguir coa mesma xente, ou quer seguir coa mesma política e coa mesma xente?. Parece que o argumento máis forte é a conformación dun goberno progresista e en base a iso quer seguir gobernando. Despois de tres lexislaturas, nas que en dúas foi preciso unha actitude favorábel por parte do BNG para que o PSOE gobernase, as relacións PSOE-Bloque non parecen boas. O Bloque foi xeneroso cando tocou. Facilitaría as cousas a dimisión do actual alcalde?. Vai deixar gobernar ao PP se o Bloque esixe a dimisión do candidato?

E o Bloque, que quere?. Obtivo os mesmos votos que hai catro anos. O descontento co goberno local foi ao PP. Parece que serían votantes do PSOE que desta votarían ao PP. Mudaron o voto para cambiar o goberno ou o Bloque non foi quen de seducilos polas súas propias limitacións?. A priori, unha postura que posibilitase un goberno do PP sería incomprensíbel. Ata onde está disposto a chegar o BNG?, conformarase cunha promesa de cambio?, quer entrar no goberno, vai pactar con aqueles que incumpriron pactos pasados?, esixirá a renuncia do candidato do PSOE? ou está incluso disposto a deixar gobernar ao PP?. O pacto PSOE-BNG podería decepcionar a moita xente, pero acho que non sorprendería a ninguén.

Fica unha semana, e hai moitas preguntas. Á casa non llo van levar a ninguén e o que se mova non sae na foto. O dito, a situación é complexa, e os tres partidos estanse a comportar con madurez. A miña aposta, para que non se diga: pacto PSOE-BNG con outro alcalde e a tenencia de alcaldía para o Bloque coas áreas de medio ambiente, cultura, deportes e asuntos sociais. Toca cambio de ciclo.

O Céltiga remata a tempada con boas sensacións

2011-06-01T09:23:00.001+02:00

O campo Salvador Otero

[Susi Rial] O Céltiga comezaba a tempada 2010-2011 na categoría de Rexional Preferente co marcado obxectivo do ascenso a Terceira División. Pero as cousas non foron como se esperaba e, xa en xaneiro, o equipo que daquela adestraba José María Rial tiña moi difícil o ascenso. A directiva pediu entón, tanto ós xogadores coma ó corpo técnico, un cambio de actitude, pero en febreiro dimitía José María Rial alegando que o que precisaba o equipo eran aires novos. E algo de razón si que tivo, posto que tras o breve paso de “Carducho” polo banco arousán, a chegada de Manolo Núñez dou lugar ó esperado cambio. O Céltiga comezou a encadear vitorias, de tal maneira que chegou á última xornada da liga con opcións ó ascenso. Unha vitoria contra o Arousa, daríalle o pase para xogar o “play-off”, pero finalmente ambos os dous equipos empataron a dous goles. Agardaremos pois, á seguinte tempada, na que unha nova historia comezará a escribirse.

A asociación Dorna xa ten presidente provisional

2011-05-30T20:33:00.002+02:00

O Faber, novo presidente da xunta xestora de Dorna

[Redacción] Avelino Cores, máis coñecido como Faber, asumiu recentemente a presidencia provisional da asociación cultural Dorna, namentres a xunta xestora traballa na busca dun equipo directivo que desexe tomar as rendas da entidade. Neste período de transición, Cores proponse mellorar a comunicación cos socios e rescatar as artes escénicas para a programación da entidade, pero, ademais, deberá facer fronte a outros compromisos inmediatos, como a organización da Festa do Mexillón, prevista para a primeira fin de semana de agosto. O Faber é un bo coñecedor de Dorna, colectivo no que está implicado desde que era un rapaz. Con once anos, pertenceu ao extinto club xuvenil Os Bufos e con dezaseis xa era membro da xunta directiva de Dorna, encabezada daquela por José Manuel Cousido, “O Petote”.

Ugia Pedreira, fuxindo das présas na Arousa

2011-05-30T20:26:00.004+02:00

[Redacción] Desde que a cantante Ugia Pedreira estableceu veciñanza na Arousa, a pegada emocional da illa déixase sentir de cando en cando na súa obra. No seu día, fixemos referencia á mención aparecida no seu Pasodobre Universal. E agora acabamos de coñecer o “concerto de peto” que gravou na Abilleira, acompañada do brasileiro Fred Martins. O tema que interpretan titúlase "De pressa a vida passa", mais a sensación que transmiten é máis ben de calma...

A Illa nos mapas antigos (III): o mapa de Nicolás de Fer

2011-05-27T15:52:00.001+02:00

[Susi Rial] O último dos mapas que conforman esta serie é o mapa do cartógrafo e xeógrafo francés Nicolás De Fer, “Le Royaume de Galice”. De Fer (1646-1720) é continuador do traballo do seu pai, Antoine. Este mapa en concreto data do ano 1708.

Como vemos na fotografía de detalle, a Illa aparece encerrada na ría, pero non se nomea, e nin sequera aparece o topónimo “Arousa”. E é que mapa de De Fer caracterízase pola alta definición dos detalles topográficos montañosos galegos.

A través de distintas documentacións, coñécese que a Illa nestes anos viviu un aumento da actividade comercial pesqueira. Isto provoca, entre outros factores, unha maior riqueza e un alto benestar social en xeral.

Namorados doutros tempos

2011-05-24T15:10:00.003+02:00

[María García] Facendo un pouco de memoria dos costumes e da forma de vida dos nosos antergos, podemos darnos conta da evolución da vida social na Illa, sobor de todo, a das mulleres. Recordemos, por exemplo, as relacións entre noivos de antes. A muller nunca tomaba a iniciativa, e de ningunha maneira entraba na casa do mozo; nin ó revés, el tampouco entraba na casa dela. Os encontros adoitaban ser de noite, no camiño, cerca da casa da moza ou mesmo á porta da casa. “Falan á porta” dicíase. Tendo en conta que os puntos de luz na rúa eran débiles e moi escasos, a cousa non pintaba mal. Cando se formalizaba o que podíamos chamar a petición de man, eran os pais do mozo os que ían á casa da moza a pedila. Entón, dicíase: “xa falan dentro”. Aquí xa podían entrar un na casa do outro, isto xa era para casar de inmediato. En moitas ocasións, o mozo marchaba para navegar e deixaba a moza pedida. Así, ela, na súa ausencia, non saía nin ó baile nin ó cine coas amigas, ata que el regresaba cuns cartiños para facer unha casa e casar. Falta saber se o mozo tamén lle gardaba ausencia á moza.

Vaga de intentos de roubos na Illa

2011-05-24T14:56:00.002+02:00

A iniciativa veciñal evitou un roubo no Chufre

[Susi Rial] O pasado mes de abril coñecemos a nova de que un grupo de veciños arousáns evitou o roubo de 400 euros que un xubilado afincado na Illa acababa de retirar dunha sucursal bancaria. A nova incluso tivo gran sona a nivel nacional a causa da sorprendente solidariedade veciñal. Dende entón, e en diversas zonas da Illa, viñéronse sucedendo casos similares, que afortunadamente quedaron en intentos de roubos. O patrón sempre é o mesmo: xente nova da Europa do Leste achégase ás persoas maiores e, con calquera escusa, trata de despistalas para poderlles arrincar as xoias ou outros obxectos de valor que nese momento leven enriba. Se ben cómpre tomar as medidas necesarias, non existe motivo para a alarma porque os frustrados ladróns non adoitan ser perigosos e as súas intencións adivíñanse facilmente.

O BNG decidirá o próximo alcalde da Arousa

2011-05-22T22:53:00.010+02:00

Resultados eleccións municipais 2011. Fonte: Mir

[Redacción] O Partido Popular vén de converterse no gañador das eleccións municipais 2011, ao resultar a lista máis votada, con 1.573 votos. O PSOE perdeu a maioría absoluta da que gozou nos últimos catro anos e quedou empatado en número de concelleiros co Partido Popular. Así, será o BNG, co seu único concelleiro, quen decida, mediante os pactos, quen será o próximo alcalde da Illa de Arousa.

Evolución do voto nas eleccións municipais da Illa de Arousa

Agardando o 22-M

2011-05-20T15:09:00.002+02:00

[Redacción] Un total de 4.102 electores están convocados a votar o vindeiro domingo nalgunha das seis mesas distribuídas nos tres locais electorais cos que conta a Arousa: o Colexio Torre, a Escola de Pau e a Casa do Concello. A estas alturas, poucos indecisos quedarán, e semella que tampouco había moitos hai quince días, cando publicamos a enquisa. A campaña destas eleccións municipais será lembrada pola vacua estratexia de descalificacións desenvolvida por unha parte da militancia das dúas forzas maioritarias, PSOE e PP, nun contexto xeral de cuestionamento cidadán dos partidos políticos en todo o Estado. Dende nailla, seguiremos a xornada electoral e daremos conta dos resultados en canto se fagan públicos, o 22 de maio pola noite.

A Illa nos mapas antigos II: o mapa de Gerard Mercator

2011-05-19T13:00:00.002+02:00

Detalle da ría de Arousa

[Susi Rial] O mapa do cartógrafo flamenco Gerard Mercator (1512-1594), titulado “Gallaecia Regnum”, foi rematado en 1611. Mercator pasaría á historia da cartografía por ser o inventor da proxección que leva o seu nome, e que consiste na representación da superficie terrestre proxectada sobre un cilindro tanxente ó planeta polo Ecuador.

Unha vez falecido Mercator, a súa obra foi rematada por Jodocus Hondius. Na fotografía de detalle podemos apreciar a forma rústica que adopta a Illa, así como a curiosa toponimia, tanto da Illa como das vilas veciñas.

Durante esta época, en Galicia e tamén na Illa de Arousa, estábase a introducir o millo, polo que se presume que os muíños da Illa datan desta época. De feito, existen referencias históricas que así o confirman.

Nova exposición de fotografía no auditorio

2011-05-18T16:32:00.000+02:00

[Redacción] O arousán Dani Gondar, un home de mar namorado da fotografía, presenta a súa primeira mostra fotográfica baixo o título “Paisaxes e panorámicas da Illa de Arousa”. A exposición, composta de 43 imaxes, pódese visitar na sala de exposicións do auditorio municipal ata finais do verán.

Dous anos de fraseoloxía carcamana

2011-05-18T15:39:00.002+02:00

[Redacción] O vindeiro 25 de maio cúmprense dous anos desde que iniciamos o proxecto “Fraseoloxía carcamana”, co obxectivo de compilar e explicar as expresións típicas da Arousa. A idea xurdiu logo da posta en marcha doutro proxecto anterior, o “Dicionario de ausencias”, no que se lle pedía aos lectores que escribiran aquelas palabras que usan habitualmente pero que non veñen recollidas nos dicionarios de galego. No longo fío de comentarios que xenerou o Dicionario, comezaron a aparecer propostas de expresións, polo que foi necesario crear un novo espazo para darlles cabida. Ao longo de todo este tempo, levamos recollidas unhas sesenta frases. Cal é a súa favorita? Saben dalgunha outra que non teñamos inventariada?

Os actos das Letras

2011-05-16T17:12:00.001+02:00

[Redacción] Como vén sendo habitual, a asociación cultural Dorna preparou unha serie de actividades para celebrar o Día das Letras Galegas. O colectivo inaugura o 17 de maio a tempada de navegación, polo que xuntará parte da súa flota de dornas no Chufre, a partir das 11 da mañá, se o vento Norte non o impide. Ademais, como todos os anos, a librería Castelao instalará un posto de libros, no que ofrecerá descontos do 10%. A xornada estará amenizada polos grupos de música e baile tradicional de Dorna.

Nova ferramenta para valorar os comentarios

2011-05-12T15:12:00.000+02:00

[Redacción] Despois da polémica xenerada nas últimas semanas, debido ao abuso que fan determinados usuarios da posibilidade de facer comentarios de xeito libre e anónimo, presentámoslles unha nova ferramenta que lles permitirá puntuar de forma negativa ou positiva cada unha das opinións. A partir de agora, atoparán ao pé de cada comentario a icona de dúas manciñas, para que voten a que consideren conveniente.

Non me dighas!

2011-05-10T16:37:00.000+02:00

A enquisa sobre o POL

2011-05-10T16:13:00.003+02:00

[Redacción] A xulgar polos resultados colleitados na enquisa, o Plan de Ordenación do Litoral (POL), aprobado recentemente pola Xunta, non xenera o rexeitamento rotundo que cabería esperar, tendo en conta o posicionamento en contra que amosaron todas as forzas políticas da Arousa. A normativa do POL, que restrinxe as áreas nas que se pode construír, será recorrida polo Concello, segundo anunciou o alcalde publicamente en varias ocasións.

Fin de semana de Confirmacións

2011-05-10T16:13:00.002+02:00

Un momento da cerimonia da Confirmación, o pasado domingo

[Susi Rial] A Confirmación quizais sexa o sacramento do que máis nos custa entender a súa utilidade, pero iso non evita que cada ano os novos da Illa se animen a participar nela. E é que, hoxe por hoxe, a Confirmación marca o inicio da xuventude e para moitos rapaces significa tamén a súa primeira gran saída nocturna. Por esta razón, e coa esperanza de non desviar o motivo real do sacramento, dende a igrexa da Illa decidiuse que este ano as confirmacións serían celebradas en domingo. Á parte do cambio de día, poucas diferenzas se produciron en relación con outros anos. Despois da misa, tiveron lugar as tradicionais comidas con familiares e amigos e poucos foron os rapaces que renunciaron á festa. Iso si, presúmese que foron moi poucos tamén os que o luns se presentaron no instituto.

A Illa nos mapas antigos I: o mapa de Tomás López

2011-05-06T23:39:00.004+02:00

[Susi Rial] Con este artigo, comezamos unha serie na que veremos as diferentes maneiras nas que se representaba a Illa de Arousa nos primeiros mapas. Naqueles séculos, os mapas confeccionábanse a través das informacións achegadas polos exploradores, porque para determinar a forma topográfica de calquera lugar, non había máis remedio que viaxar até alí. Era un duro traballo para o cartógrafo, que ademais tiña que consultar multitude de fontes para completar toda a información.

O primeiro mapa de Galicia de certa importancia realizado en España foi o de Tomás López, rematado en 1784 baixo o amparo do Conde de Floridablanca. Tomás López, xeógrafo e cartógrafo madrileño, foi dos máis importantes do seu tempo, polo que pasou gran parte da súa vida traballando para a Corte Real.

No seu “Mapa Geográfico del Reyno de Galicia” aparece reflectida a Galicia das sete provincias: Santiago, Coruña, Betanzos, Lugo, Mondoñedo, Ourense e Tuy. Por aqueles tempos, na Illa de Arousa era a época de asentamento dos fomentadores cataláns, que comezaban a introducir novas artes de pesca, como a xávega. Chama á atención a toponimia utilizada, “Isla de Aroza”. Xa no Viaje a Galicia do Padre Sarmiento, que data de 1745, a Illa aparece nomeada desta mesma maneira.

O BNG incorpora a Rosa Núñez como número 2 da súa candidatura

2011-05-05T09:44:00.001+02:00

Parte da candidatura do BNG á alcaldía da Illa de Arousa

[Redacción] O candidato do BNG á alcaldía da Illa de Arousa, Carlos Otero, deu a coñecer a lista completa da súa candidatura o pasado luns, na Brasería A Salga. O acto foi presentado por Rosa Núñez, unha das novas fichaxes dos nacionalistas arousáns, que concorre por primeira vez ás eleccións municipais nun significativo posto número dous. Otero e Núñez estiveron acompañados polo deputado Bieito Lobeira, quen presentou o BNG como unha alternativa ás políticas antisociais do PP e PSOE, que “cargan o peso da crise económica nos máis desfavorecidos e priman os intereses da grande banca e do capital”. Pola súa banda, Carlos Otero referiuse á oportunidade que ten a xente de dignificar e limpar a política, botando das administracións a aqueles que as utilizan para beneficio propio ou dos seus amigos, “prácticas habituais do PP e do PSOE alí onde gobernan”. Tamén salientou a capacidade e a forza da súa candidatura para facer “políticas para as persoas”. A lista do BNG incorpora catro novas caras, ademais de Rosa Núñez: Tomás Cores, Sofía Rial, Pilar Suárez e Xulio Villanueva.

Candidatura do BNG á alcaldía da Illa de Arousa

1. Carlos Otero Chaves
2. Rosa Núñez Cores
3. Adelino Santamaría Iglesias
4. Tomás Cores Dios
5. Sofía Rial Nieto
6. Julián Dios Dacosta
7. Antonio Millán Torrado
8. Virginia Otero Piñeiro
9. Xoán Carlos Piñeiro Insua
10. Fátima Prieto Allo
11. Pilar Suárez
12. Xulio Villanueva González

Vázquez presenta candidatura acompañado dos pesos pesados do socialismo galego

2011-05-02T19:30:00.007+02:00

O candidato socialista, Manuel Vázquez, acompañado do seu equipo durante o mítin

[Redacción] O PSOE da Illa de Arousa presentou a súa candidatura durante a Semana Santa, ante un entregado público de simpatizantes que abarrotaron o auditorio municipal. Abriu o acto Raquel Rial, número 6, en representación dos mozos que veñen de incorporarse á lista (ademais dela, Carlos Iglesias, Raquel Dacosta, Iria Dios e Luis Arosa). E pechouno o alcalde, Manuel Vázquez, que centrou a súa intervención en repasar os logros acadados durante o seu mandato. “Somos o partido que máis se parece á Arousa”, insistiu.
Manuel Vázquez, que repite por 4º vez candidatura á alcadía, estivo arroupado no seu primeiro mitin da campaña polo secretario xeral do PsdeG, Patxi Vázquez, quen se referiu á Illa como “unha canteira”, un “referente para o socialismo galego”, e polo Ministro de Fomento, José Blanco, un habitual da illa nos períodos de vacacións. Blanco foi presentado por Patxi Vázquez “como o home que está facendo de presidente de Galicia”, e así actuou o ministro durante o seu discurso, no que incluíu referencias á política local, autonómica e tamén do Estado. Unha das maiores ovacións recibiunas cando anunciou que “imos dar a batalla para gañar a Deputación de Pontevedra”. Blanco tamén se referiu ás "infamias" que houbo de aguantar desde que decidiu asentar na Illa.

Candidatura do PSOE á alcaldía da Illa de Arousa

1. José Manuel Vázquez

2. Carlos Iglesias Cores

3. Fátima Rivas González

4. M. Dolores Folgar Vilas

5. J. Isidro García García

6. Raquel Rial Villanueva

7. Raquel Dacosta Otero

8. Alfonso Salgado Alonso

9. Iria Dios Oliveira

10. Alfredo Otero Lojo

11. Luis Arosa García.

12. Juan L. Otero Besada

13. Juliana Dios Barreiro

14. Manuel García Poza

15. Lucinda Diz Besada

O PP renova os postos de saída da súa candidatura

2011-04-30T13:50:00.002+02:00

O equipo do Partido Popular para as eleccións municipais do 2011

[Redacción] O Partido Popular confeccionou para as vindeiras eleccións municipais unha candidatura que presenta cambios nos postos de saída, con respecto á listaxe do 2007. Así, o cabeza de lista, Juan José González, repite acompañado por dúas novas caras nos números dous e tres, Paula Suárez e Miguel Paz. A candidatura complétase con outras dúas incorporacións, Valentín Oubiña e Joaquín Fernández, ademais do resto do equipo habitual do Partido Popular, que conta nesta lexislatura que remata con catro concelleiros na corporación (Juan José González, Zoila Paz, Ramón Ferro e Diana Ríos).

Candidatura do PP á alcaldía da Illa de Arousa
1 Juan José González Vázquez
2 Paula Suárez González
3. Miguel Paz Cores
4. Zoila Paz Dacosta
5. Valentín Oubiña Mariño
6. Juana María Suárez Paz
7. Carlos Alberto Pouso Otero
8. Diana Ríos Dios
9. Joaquín Fernández Hermo
10. Ramón Ferro Dios
11. Ana Rial Nieto
12. Daniel Pouso Dios
13. María Otero Nieto
14. Mª Asunción Rial Rodríguez
15. Alberto Paz Nine

Carretando votos

2011-04-30T13:06:00.005+02:00

[Redacción] A sombra do carrexo de votos pende sobre cada proceso electoral que se celebra en Galicia. Este fenómeno, que consiste en trasladar aos votantes aos colexios electorais, inducindo o voto nun determinado sentido, é unha táctica habitual en contornas rurais e practicase especialmente cos votantes máis vulnerables, como poden ser as persoas maiores. Xa no 2001, co gallo das eleccións ao parlamento galego, o filme colectivo “Hai que botalos” denunciaba a anomalía que supuña a carretaxe no libre exercicio do voto secreto. Na enquisa que publicamos sobre este tema, a gran maioría dos participantes consideran que na Arousa tamén se practica o carrexo de votos. Con todo, mentres que no resto de Galicia a sospeita recae sobre o Partido Popular, as acusacións na Illa adoitan ir dirixidas contra o partido gobernante, o PSOE. “Carretan votos e anotan quen vai votar e quen non”, aseguraba Carlos Otero, candidato do BNG, durante unha entrevista que lle realizamos hai uns meses.

As antigas reivindicacións mariñeiras, no libro de Dionisio Pereira

2011-04-18T18:44:00.003+02:00

Dionísio Pereira, no centro, durante a presentación en Pontevedra

[Susi Rial] O pasado venres, 8 de abril, foi presentado o novo libro de Dionisio Pereira, “Loita de clases e represión franquista no mar (1864-1939)", Ed. Xerais, na librería Michelena de Pontevedra. Foron 20 anos de investigación por parte do autor, que recolleu documentación, traballos previos e conversas cunha serie de entrevistados. Cun claro compromiso coa memoria histórica, neste libro podemos atopar como foi durante o mencionado período a loita de clases, o asociacionismo e a loita da muller mariñeira polos seus dereitos, así como unha relación dos aparellos de pesca e de como estes foron evolucionando. A falta de documentación impide que no libro haxa referencias directas á Illa de Arousa. Caso totalmente contrario é o do Grove, do que se expón moita información no libro. De tódolos xeitos, estamos ante un traballo que recolle precedentes do carácter loitador mariñeiro; unha cuestión que facilmente pode axudar a explicar a personalidade arousá dos nosos días.

Os fondos mariños da Illa, nunha exposición

2011-04-12T23:31:00.000+02:00

[Susi Rial] Baixo o título de “Os fondos mariños da Illa de Arousa”, expóñense no auditorio imaxes da flora e da fauna da Illa máis descoñecidas. As fotografías foron realizadas por Ramón e Rodrigo Lojo, pai e fillo afeccionados ó mergullo, que queren compartir deste xeito as imaxes que tomaron do fermoso mundo submarino do mar arousán. Primeiros planos de criaturas acuáticas, peixes de vivas cores, cabaliños de mar e raras especies vexetais son só algúns exemplos do que se pode contemplar na exposición, que ademais constata a elevada calidade ecolóxica das profundas augas da Illa. A exposición permanecerá aberta ata a finalización do curso escolar, de luns a venres, de 10:30 a 14:00, e de 16:30 a 19:30 horas; e os domingos e festivos, de 11:00 a 14:00.

O Concello anuncia un contencioso contra o POL

2011-04-10T15:46:00.008+02:00

[Redacción] O Concello da Illa de Arousa recorrerá á última vía que lle queda para opoñerse ao Plan do Litoral (POL), os tribunais. O alcalde, José Manuel Vázquez, anunciou a semana pasada que interporá un contencioso-administrativo contra as novas directrices que regulan a construción na costa, ao considerar “que vulneran e quitan dereitos adquiridos polos veciños e veciñas da Illa de Arousa”. O POL reduce as hectáreas urbanas da illa, especialmente na zona sur , onde se localizan a maior parte dos solos considerados incompatibles. A Xunta rexeitou todas as alegacións presentadas polo Concello, ao estimar que a porcentaxe de transformación urbana prevista non garantía os valores de sustentabilidade e conservación paisaxística.

Segundo fontes municipais, o POL reduce o terreo urbanizable de 108 a 32 hectáreas, polo que coarta o crecemento da Arousa, unha idea que comparten todos os partidos políticos con representación local. Pero desde a Xunta, amosáronse moi críticos coa evolución urbanística experimentada pola illa, “que en apenas 25 anos (desde a chegada da ponte) transformou de xeito drástico a súa fisionomía, apostando por modelos pouco densos, que ocupan unha grande superficie de terreo, antropizando lugares de enorme valor desde o punto de vista ambiental e paisaxístico”.

Así as cousas, o ente autonómico rexeitou todas as alegacións presentadas polo Concello –aprobadas en pleno por unanimidade- e tamén fracasaron as negociacións entre as dúas partes para tentar adaptar o planeamento municipal (PXOUM) ao POL.

“No caso concreto da Illa de Arousa vemos que propón a transformación urbanística de 108,29 hectáreas, é dicir, o dobre do que xa está actualmente transformado. Porén, para o conxunto do litoral galego, o solo potencialmente transformable supón un 42,8% do que xa está transformado. Deste xeito, o modelo de ordenación da Illa prevé unha porcentaxe de nova urbanización de máis do dobre do que se prevé no conxunto do litoral”, argumenta a Xunta nunha nota de prensa.

Esta non é a primeira vez que o Concello recorre aos tribunais en temas relacionados co solo. No 2001, xa interpuxera un contencioso-administrativo contra o deslinde de Costas, que finalmente gañou no 2007. “Por iso estamos decididos a defender ata o final os dereitos dos veciños da Illa de Arousa”, di o alcalde.

A banda The Alkrikes proba sorte nun concurso da Radio Galega

2011-04-07T14:58:00.002+02:00

[Susi Rial] O nome da banda e do tema non podían ser máis arousáns. “The Alkrikes”, formada por catro rapaces arousáns (Sergio Dios, Paco Vázquez, Víctor Vidal e Miguel G. Poza), compiten estes días co seu tema “Riasong” nun concurso da Radio Galega destinado á descuberta de novos talentos emerxentes. Na web do certame poden escoitar en liña o tema en competición, así como darlle un voto de balde, aínda que tamén se pode votar por medio de teléfono móbil, mandando NOVOSON_45 ao número 25211. O prazo das votacións remata o vindeiro 18 de abril ás 19:00 horas.

Disputado empate entre As Rumorosas e os M.D.A.

2011-04-07T14:56:00.002+02:00

[Redacción] A batalla por gañar a enquisa sobre a mellores letras do Entroido 2011 librouse entre dúas comparsas que gustan de rivalizar, os M.D.A., formada integramente por homes, e As Rumorosas, composta exclusivamente por mulleres. Durante a semana de votacións, o resultado mantívose case a diario nun axustado empate, compensándose inmediatamente os votos de máis que recibía unha ou outra comparsa. Así as cousas, quedaron igualados. Tal e como falaron os comentaristas, os M.D.A. crearon unhas letras máis críticas, en consoancia coa tradición das comparsas carcamanas. Pero As Rumorosas presentaron unhas letras mellor compostas e rimadas.

O Café Moderno

2011-04-02T15:24:00.005+02:00

Tomando o chocolate no Café Moderno, a finais dos sesenta

[María García] Se ben é certo que a apertura dun bar na illa non é unha noticia destacable, non deixa de ser entrañable que o novo Café Moderno leve ese nome en honor da cafetería que antes había nese mesmo sitio.
O Café Moderno foi un bar de renome no seu tempo. Estaba ubicado no primeiro andar, polo tanto, había que subir unhas escaleiras, o que xa lle daba un toque de distinción. Coas súas mesas de mármore branco e forxa, era lugar escollido por moitos homes para xogar a partida; as mulleres ían cos seus maridos os domingos. A antiga cafetería foi escenario de moitas celebracións, pero para recordar costumes xa desaparecidas, cómpre destacar unha: cando se celebraba a Primeira Comuñón, os rapaces eran convidados pola parroquia a chocolate con churros ao saír da misa; nin que dicir ten que era un momento moi esperado polos cativos. Este festexo celebrábase sempre no Café Moderno.

A asociación Dorna busca presidente

2011-03-31T16:19:00.004+02:00

Uxío Allo, nunha imaxe tomada de Dorna

[Redacción] A asociación cultural e deportiva Dorna vén de iniciar un proceso para elixir nova directiva a través dunha xunta xestora, tras convocar eleccións e esgotarse o prazo de presentación de candidaturas sen que ninguén concorrese. O presidente saínte, Uxío Allo, considera que o colectivo conta coas persoas e cos medios necesarios para iniciar unha nova etapa, pero “ninguén quere o peso da presidencia”. “A proba é que se apuntaron voluntariamente dez persoas para formar parte da xestora”, explica.
A constitución formal da xestora terá lugar o vindeiro mércores 6 de abril e a partir de entón, daranse os pasos necesarios para formar unha directiva nun período aproximado de tres meses. Allo ofreceu todo o seu apoio ao novo equipo e cualificou como “unha experiencia única e enriquecedora” a súa etapa de sete anos á fronte da entidade. Aínda que deixa a presidencia, Uxío Allo continuará vinculado activamente a Dorna, coa súa colaboración na Escola de Navegación Tradicional, unha das áreas máis importantes da asociación, xunto coas seccións de baloncesto e de música e danza.

A música achégase aos nenos nos “Sábados musicais”

2011-03-31T00:54:00.003+02:00

Un momento do concerto de Nadal ofrecido pola Escola de Música

[Susi Rial] A partir do próximo sábado, 2 de abril, ponse en marcha unha nova iniciativa procedente da Escola de Música da Illa de Arousa. Trátase dos “Sábados musicais”, unha oferta educativa totalmente gratuíta e dirixida a nenos de entre 4 e 10 anos de idade. As actividades terán lugar na propia Escola (instalacións da antiga escola taller, en Testos), todos os sábados de 10:30 a 12:30. Durante as xornadas, os nenos realizarán diversas actividades, como bailes e xogos, mediante as cales tomarán contacto con diversos instrumentos, coas notas e cos diferentes sons, e poderán determinar a súa capacidade auditiva e, quen sabe, descubrir unha vocación agochada. Todos aqueles interesados poden inscribirse na Escola de Música os martes e os xoves de 16:00 a 20:00 da tarde, e os sábados de 9:00 a 14:00 pola mañá, e de 16:00 a 20:00 pola tarde. Tamén é posible inscribirse o resto dos días na biblioteca municipal.

A lúa máis grande ilumina a Illa

2011-03-26T12:14:00.005+01:00

[Susi Rial] O pasado sábado 19 de marzo, os arousáns puidemos gozar das fermosas vistas que nos proporcionou a lúa. Unha lúa cargada tanto de fermosura coma de misterio, xa que foron moitos os que relacionaron a presencia desta enorme lúa coa chegada de grandes catástrofes sísmicas, como a ocorrida no Xapón recentemente. Nada máis lonxe da realidade, posto que a súa existencia débese a que o momento de maior aproximación coa Terra coincidiu en lúa chea. O que si que dou lugar foi a unhas grandes mareas vivas, que proporcionaron a seca máis grande en 18 anos e que foi moi ben aproveitada polos mariscadores.

Gústannos os cambadeses

2011-03-26T12:12:00.000+01:00

[Redacción] Segundo os resultados da enquisa publicada neste xornal, son os cambadeses os veciños cos que mellor nos entendemos os da Arousa. Así o confirma tamén o gran número de parellas que agora e sempre se forman entre cambadeses e carcamáns. O pobo que acadou o segundo lugar na listaxe foi o do Grove, e a moita distancia quedaron os de Vilanova e Vilagarcía.

O desfile de carros culmina un Entroido marcado pola crise

2011-03-21T00:43:00.000+01:00

[Susi Rial] O desfile de carros celebrado o pasado sábado marcou o punto final do Entroido, logo da suspensión do acto a fin de semana anterior. Tanques, gnomos, castelos e fantasías de Entroido, entre outros, paseáronse polas rúas enchendo de música e colorido o inesperado epílogo destas festas. O Entroido é unha das citas máis agardadas na Illa durante todo o ano, polo que xa durante a semana anterior ó seu comezo, eran moitos os que ían quentando motores. O luns de carnaval máis famoso, que non é outro que o da Illa, non defraudou. Autobuses e taxis estiveron en actividade frenética durante toda a noite, dando lugar a unha nova marca de asistencia no día grande da Illa. O mércores de cinza, as mulleres das Rubas volveron organizar o enterro do liborio. E este ano, o “afortunado” para ser botado á fogueira foi Berlusconi. Desta vez, non se repartiu pan de millo, tal e como viña sendo tradición. E é que a crise chéganos a todos. O Entroido 2011 foi inusualmente máis longo e pode que sexa lembrado como o ano no que houbo menos comparsas, menos disfraces e menos carros do que viña sendo habitual. Iso si, o sentido do humor e as ganas de festa foron os mesmos ou maiores ca os de sempre.

Gallego Jorreto rehabilitará a casa do Campaneiro para os xubilados

2011-03-19T16:36:00.004+01:00

Representantes dos xubilados, o alcalde e mais Gallego Jorreto, fronte á casa do Campaneiro

[Redacción] O arquitecto Manuel Gallego Jorreto, autor do proxecto da Casa do Concello, do multiusos e da recuperación do peirao de pao e da fábrica de Goday, vai ser o encargado de dirixir a rehabilitación das casas do Campaneiro e de Dona Tomasa, as vivendas modernistas adquiridas recentemente polo Concello. Acompañado do alcalde, José Manuel Vázquez, Gallego Jorreto visitou a zona e quedou “gratamente sorprendido” coas casas, segundo informaron fontes municipais. Na visita tamén o acompañaron os representantes do club de xubilados, que verán satisfeita a súa vella demanda de contar cun espazo propio, xa que o Concello decidiu cederlles para o seu uso a Casa do Campaneiro. As obras serán financiadas polo Ministerio de Fomento.

Nova cita co club de lectura

2011-03-19T15:57:00.004+01:00

[Redacción] A obra elixida este mes polo club de lectura Bibliarousa+ dá para un debate ben interesante. 'Otra idea de Galicia' fai un percorrido pola historia de Galicia e as súas vicisitudes económicas e culturais, coa vontade de desmontar estereotipos.

O turismo do vento

2011-03-16T23:00:00.001+01:00

[Susi Rial] Ben coñecida é a forza coa que o vento sopra na Illa. Iso fai que cada vez sexan máis os que nos visitan para aproveitar esta enerxía que tanto abunda. Por iso, nas inmediacións do Bao é doado atopármonos con xente facendo surf, ski surfing e ata facendo voar unha cometa. O reclamo do vento é un factor do que case non se fai promoción, pero iso non evita que os visitantes veñan espontaneamente. Ademais, trátase dun turismo máis limpo e menos agresivo ca o de sol e praia. Tampouco se trata dun turismo estacional, porque para a práctica destas actividades non son imprescindibles as temperaturas agradables.

Todas as letras das comparsas

2011-03-14T21:40:00.001+01:00

As letras dos M.D.A.

.............................................................................................................................

As letras das Rumorosas

.............................................................................................................................

As letras da comparsa Armonía

Unha mirada ao conflito de Odosa, vinte anos despois

2011-03-14T00:07:00.004+01:00

[Redacción] O vindeiro 18 de marzo preséntase na Coruña o documental “Rexistro de Traballo. Doli, doli, doli, coas conserveiras”, unha longametraxe dirixida por Uqui Permui, que aborda o conflito da fábrica de Odosa. En 1989, unhas setenta mulleres da Arousa, catro delas en folga de fame, pecháronse na fábrica para protestar polas condicións de traballo e o peche inminente da conserveira. As reivindicacións das traballadoras quedaron rexistradas nun vídeo gravado por un sindicato do Salnés, material que lle serviu á creadora Uqui Permui parar narrar de novo a historia, contada polas mesmas protagonistas, vinte anos despois. Segundo explica Permui, o título do documental está inspirado nun dos lemas que coreaban as traballadoras, quen, por falta de entendemento ou pola vontade de adaptar as consignas laborais a unha linguaxe divertida, dicían “doli, doli”, en vez de "solidariedade". “Eran mulleres que nunca antes se manifestaran nin tiñan experiencia en prácticas políticas”, explica a creadora. A estrea do documental é na casa museo Pardo Bazán da Real Academia Galega, na Coruña, ás seis da tarde. Está previsto que a obra se proxecte máis adiante noutros lugares, entre eles, a Illa de Arousa.

Paixón por Metallica

2011-03-09T22:48:00.004+01:00

Manuel Paz, o maior coleccionista de Metallica da Arousa

[Susi Rial] Non naceu en Leganés, nin en Carabanchel. Manuel Paz Fernández naceu na Illa de Arousa, pero iso nunca foi impedimento para que Manuel, ó que todos coñecen como “Piri”, se convertera nun dos maiores coleccionistas e seguidores da grupo heavy estadounidense Metallica. Manuel é seguidor da banda dende 1983. Dende entón, presenciou uns quince concertos, o último, o celebrado en Lisboa no 2010. A súa gran colección está presidida por uns 85 CDs, 11 vinilos e 22 DVDs, sen incluír dous maxisingles que editou o grupo antes de que saíra á luz o seu primeiro disco, e que constan de gran valor entre os coleccionistas. Pero, de entre toda a colección, o obxecto máis especial para Manuel é unha puga que o propio James Hetfield, líder de Metallica, lle dou na man durante un concerto celebrado no circuíto de Donington Park, en Londres. A afección de Manuel por Metallica débese, segundo nos conta, a que é o grupo que lle produce máis vibracións. E estas non fan máis ca medrar co paso do tempo. Será verdade, entón, iso de que os vellos rockeiros nunca morren.

Persil, as pioneiras das comparsas femininas

2011-03-03T21:52:00.003+01:00

A comparsa de arousás Persil, de visita no Grove, a finais dos anos 60

[María García] Foi a finais dos anos 60 cando se formou a que cremos que foi a primeira comparsa carnavaleira da Illa formada integramente por mulleres. Un grupo de mozas tomou a idea dun anuncio da televisión no que se ofertaba un deterxente para lavar a roupa, no cal se podía ver un grupo de majorets resaltando a brancura de “Persil”. As mozas trasladaron o anuncio ás rúas da Illa, de Cambados, do Grove e de todas as vilas veciñas que visitaron, enarborando unha pancarta co lema ”La Isla de Arosa se une al desfile del blanco”. Con letra do señor Juan de Albertina, a comparsa Persil alegrou o Entroido e causou gran expectación, porque o traxe era orixinal, as mozas bonitas e, porque non dicilo, as saias subían do xeonllo, cousa que neses anos non se podía ver a calquera hora.

Aberta a inscrición dos obradoiros de informática e multimedia

2011-03-02T23:07:00.003+01:00

[Susi Rial] En breve comezarán diferentes actividades relacionadas coa Internet e coa informática en xeral no edificio multiusos. Algunhas das actividades están dirixidas ós rapaces, que poderán facer na aula os seus traballos académicos, así como participar nas clases que se impartirán sobre creación de blogs e fotografía dixital, entre outros. Ademais, tamén se realizarán cursos de aprendizaxe básica de Office e de Internet. Estas clases, en concreto, poden resultar moi interesantes para todos aqueles adultos que chegaron tarde á era das telecomunicacións e que precisan aprender dende un nivel básico. O prazo de inscrición xa está aberto. Todos aqueles interesados poden acudir a anotarse ó segundo andar do edificio multiusos, de luns a venres de 17:00 a 21:00 da tarde, e os sábados de 10:30 a 13:30 da mañá.

O Consello do Mexillón presenta unha querela contra unha conserveira por fraude na etiquetaxe

2011-03-01T15:51:00.005+01:00

Descarga de mexillón no porto do Chufre

[Redacción] Que algunhas conserveiras están a vender mexillón chileno baixo a etiqueta de galego é unha sospeita que aniña hai tempo no sector produtivo. Pero agora será a Xustiza quen determine definitivamente a magnitude da fraude. O Consello Regulador do Mexillón de Galicia anunciou esta mañá nunha rolda de prensa que vén de interpoñer unha querela criminal contra Conservera de Rianxo, comercializadora da marca Cortizo, por falsear na etiquetaxe a procedencia do mexillón. Para reunir as probas, o Consello mercou de xeito aleatorio nun supermercado, e perante a presenza dun notario, varias latas da mencionada empresa, nas que constaba a indicación “Mejillones de las Rías Gallegas” e se precisaba, ademais, que “los mejillones (mytilus galloprovincialis) proceden de la campaña 2008”. Tras analizar o contido no seu departamento de I+D+i e contrastar logo os datos co grupo de investigación Xenomar, o Consello asegura que 27 das 34 pezas estudadas non correspondían á especie autóctona de Galicia. Nunha acción sen precedentes ata o de agora, o Consello denunciou os feitos no Xulgado de 1ª Instancia e Instrucción nº1 de Padrón, que admitiu a trámite a querela por supostos delictos contra os dereitos da propiedade industrial e dos consumidores. A conserveira implicada foi chamada a declarar o vindeiro 31 de marzo.

Entrevista a Manuel Vázquez, alcalde da Illa e candidato á reelección polo PSOE

2011-02-27T23:20:00.008+01:00

Manuel Vázquez, candidato socialista á alcadía da Illa de Arousa

[Redacción] Manuel Vázquez enfrontarase no mes de maio por cuarta vez consecutiva ás eleccións municipais, co convencemento de que os seus veciños volverán confiar nel para seguir ocupando a cadeira de alcalde. O candidato socialista obtivo 1.632 votos no 2007, o que lle permitiu gobernar en solitario nesta lexislatura con seis dos once concelleiros que lle corresponden ao Concello da Arousa. Coa súa entrevista, na que fai balance da súa xestión, completamos a serie de entrevistas cos alcaldables.

-¿Cal foi a actuación máis destacada do goberno municipal nesta lexislatura?

Nesta lexislatura conseguíronse moitos logros que viñeron a completar o traballo desenvolvido nos últimos 12 anos. Se teño que escoller unha actuación que simbolice todo este traballo sería a compra das casas do Campaneiro e dona Tomasa, que nos permitiron completar un proxecto que xa tiñamos plasmado nun documento de 1999. Botei doce anos negociando a compra das casas e chegáronnos a pedir máis do dobre, antes da adquisición definitiva. Esta operación pecha a creación dunha zona lúdica, cultural e de servizos de máis de 13. 000 metros, na que están integrados o peirao de pao e o Museo da Conserva. A través de convenios e compras fixémonos cun patrimonio público. Hai que ter en conta que o Concello naceu sen propiedades e poucos crían neste proxecto doce anos atrás. Tacháronnos de tolos pero hoxe é unha realidade. E se agora podemos discutir se nos gusta ou non unha obra, se estamos de acordo ou non con ela, é porque se fixeron cousas.

-¿Cal cres que é a túa materia pendente?

A construción dun pavillón polideportivo. No plan urbanístico temos prevista a creación dunha área deportiva de 35.000 metros cadrados en Testos. A idea é trasladar alí o proxecto das instalacións deportivas deseñado polo arquitecto Álvaro Siza. Orixinalmente, o proxecto estaba emprazado no Bao, nunha zona que nós considerábamos que era propiedade de Montes. Pero perdemos na Audiencia 37 hectáreas de terreo, que pasaron a zona marítima de dominio público. O proxecto de Siza é precioso, deseñouno no ano 1988 e aínda está emocionado coa idea de levalo a cabo.

-¿E por que non se constrúe o pavillón en Testos?

É un tema económico, non chegamos a un acordo cos propietarios dos terreos, que piden unha cantidade desproporcionada.

-¿Que balance fas da actividade da oposición? ¿Poderías resaltar algún aspecto positivo?

Nestes catro anos, o PP non colaborou en nada. Na anterior lexislatura, do 2003 ao 2007, si que achegou cousas positivas. Pero a maioría absoluta que obtivemos nas últimas eleccións foi como un shock para eles, non a esperaban. O PP fixo un grupo que non conectou coa sociedade e que está por outros intereses. En canto ao BNG, Carlos Otero contribuíu de forma positiva ao debate nestes anos.

Por certo, na Arousa hai moita xente que ten por costume ir aos plenos. Ao final da anterior lexislatura contabamos cunha media de 50 persoas de público. En cambio, nesta decaeu a asistencia e, ademais, os 20 ou 30 que veñen son persoas maiores. Gustaríame recuperar o interese dos veciños pola política municipal.

-Quizais o feito de que o goberno conte con maioría absoluta lle reste interese ao debate

Non ten que ver, nos plenos hai debate igual, e podes seguir os temas que lle afectan á illa. Ademais, no Concello aprobamos moitas cousas por unanimidade.

-¿Cales cres que serán os principais retos da Arousa nos próximos anos?

Penso que vai haber dous temas de traballo fundamentais: o Plan de Ordenación do Litoral (POL), que limita o desenvolvemento da Illa como vila, e máis as mellora dos servizos sociais. En canto ao urbanismo, o principal reto é continuar co desenvolvemento da illa de forma sostible. O plan urbanístico, que foi aprobado por maioría, xa protexe o 70% do territorio. É un plan equilibrado, que tivo un desenvolvemento moi elevado e conseguiu que o Concello conte cun patrimonio importante. E nos vindeiros anos ten que producirse un desenvolvemento turístico que complemente o mar.

Haberá que aguantar as presións, como a especulativa. Pero onde hoxe hai pisos podería ter habido casas... estamos nun libre mercado.

-¿E en canto aos servizos sociais?

No tema dos servizos sociais, está pendente, por exemplo, a ampliación do Colexio Torre, que xa nos prometeran para o ano 2010. Actualmente estase usando a ludoteca municipal como aula, ante a falta de espazo. En aras da austeridade, aos municipios abandonáronnos economicamente, ao tempo que nos vemos na obriga de coller competencias que non nos corresponden.

-¿Que resultados agardas? ¿Esperas revalidar a maioría absoluta?

A min gústame analizar os comportamentos electorais, máis alá dos clixés. Desde o ano 2001, o PSOE gaña en todas as mesas electorais, tamén no Cabodeiro, que antes se resistía. Na Arousa hai unha fidelidade moi alta, e tanto PSOE, como PP e BNG teñen un chan de votos moi definido. A maioría absoluta só se dá cando hai unha alta participación, e xógase nun puñado de votos. No 2003 xa quedara por poucos. No 2007, houbo un 86% de participación e só se presentaron tres candidaturas, e lográmolo. Desta vez, o noso obxectivo é superar os 1.600 votos, imos traballar para iso.

A teima de Vilanova coas luces da ponte

2011-02-25T08:41:00.000+01:00

Imaxe da ponte ás escuras, tomada hai unhas semanas

[Susi Rial] A mediados de febreiro, comezaba a funcionar o alumeado da ponte na súa totalidade, logo das longas obras de reforma. Era este un momento moi agardado por todos, posto que os farois estaban colocados dende finais do verán. Pero antes de ver unha ponte totalmente alumeada, vimos, unha vez máis, como os farois da metade de Vilanova permanecían apagados. A situación foi criticada incluso por Jeanne Picard, representante de Stop Accidentes en Galicia, porque a escuridade da ponte comprometía seriamente a seguridade dos seus usuarios. O Concello vilanovés fixo responsable do apagamento á empresa construtora, pero esta asegurou ter deixado todo preparado para que se acendera o alumeado. E a Compañía de Electrificación aínda foi máis contundente, ó declarar que só era necesario premer un botón. A imaxe da ponte ás escuras é unha estampa coñecida na Illa. Hai agora unha década, Vilanova xa deixou de acender o alumeado da metade da ponte que lle corresponde por territorialidade, o que deu lugar á mobilización veciñal. Ducias de veciños acudían ó Bao con candís para reclamar a luz da ponte todos os venres pola noite. Pode que desta vez as presións foran maiores e de máis contundencia, e finalmente Vilanova volveu acender as luces. En todo caso, só nos queda alegrarnos pola entrada en razón do Concello de Vilanova, e desexamos que sexa esta unha actitude que dure para sempre.

O ex alcalde Sito Vázquez revela como se preparou o 23 F na comarca

2011-02-24T00:41:00.004+01:00

[Redacción] Nun relato con datos sorprendentes e ata o de agora inéditos, o ex alcalde socialista do Concello de Vilanova, Sito Vázquez, mestre xubilado da Illa de Arousa, descobre no seu blog como se preparou na comarca o golpe de Estado do 23-F. Tras conectar varios acontecementos que no seu tempo considerou illados, Vázquez mantén a teoría de que se planificou un levantamento civil, a través dunha trama na que estaban implicados os contrabandistas da época, o xeneral Armada e o cura de Cambados. Segundo explica, sendo alcalde puido saber por unha fonte da súa confianza que en decembro de 1980 se produciu unha descarga no Terrón, pero non de tabaco, como viña sendo habitual, senón de fusiles. Ao parecer, o armamento foi trasladado á casa parroquial de Cambados. Dáse a coincidencia de que o párroco cultivaba amizade co xeneral Armada, asiduo visitante de Fefiñáns, onde, ademais, o militar tiña parentes. Así, de acordo coa tese de Vázquez, uns meses antes de se producir o intento frustrado de golpe de Estado, Armada tería preparado un arsenal na comarca do Salnés destinado a uso civil, e co obxectivo de eliminar os elementos considerados perigosos. Por outra banda, o ex alcalde tamén revela como viviu o acontecemento e as ameazas de morte que recibiu por parte de xente da Arousa.

Marcos Nine busca novos camiños creativos

2011-02-23T11:13:00.005+01:00

[Redacción] Seguindo a estela do proxecto arxentino La Brecha, Marcos Nine experimenta cos materiais no seu último filme, probablemente a creación máis arriscada do autor ata o momento. La Brecha parte da idea de que todas as persoas que realizan tarefas creativas, co paso do tempo, acaban traballando de forma predecible e mecánica, polo que cómpre buscar novos camiños e novos métodos aos que nunca se chegaría 'tirando de oficio'. Con esta idea, Nine pechouse o pasado Nadal no seu obradoiro da Arousa e someteu material de película super 8 e 16 mm a distintos procesos, degradando o filme con óxido, lixivia e pintura. Os primeiros resultados da montaxe xa están dispoñibles no youtube.

Os resultados da enquisa: coroamos o pan de ovos

2011-02-23T11:10:00.000+01:00

[Redacción] Unha vez pechadas as votacións da enquisa para elixir o prato máis representativo da Arousa, non nos queda outra que coroar o pan de ovos como o rei gastronómico da ínsula. A repostería carcamana impúxose a outras opcións como o polbo cocido con patacas (fervidas na mesma auga do cefalópodo), un prato tamén coñecido baixo a marca turística e de vocación exportadora, “estilo illa”. O ghaspacho de chícharos resultou unha opción pouco votada, probablemente por pouco coñecida, e sorprende que obtivera menos apoios que a caldeirada de rinchas en escabeche. A rincha é un peixe abundante, así que hai moito comensal local aburrido dela. Agora só falta que os que votaron “outra” opción, nos digan cales eran as súas propostas.

Entrevista a Juan José González, candidato do PP á alcaldía

2011-02-20T22:19:00.003+01:00

Juan José González, candidato do Partido Popular á alcaldía

[Redacción] Desde que a Illa se segregou de Vilanova e constituiu un Concello de seu, en 1997, o PP non conseguiu gobernar na Arousa. Actualmente conta con catro concelleiros na corporación municipal, onde desenvolve unha activa oposición ao seu máximo rival, o PSOE. O líder do grupo Popular, Juan José González, confía en que o desgaste do grupo de goberno socialista lle permita alcanzar en maio a alcaldía. Así nolo conta nesta entrevista, coa que continuamos a serie de conversas cos alcaldables iniciada a pasada semana.

-Cales foron as principais actuacións do PP na última lexislatura ?

O PP involucrouse en moitos asuntos. É destacable a labor que fixemos para desatascar o proxecto da estrada do Chufre. Abrimos un diálogo cos veciños afectados, e unha vez que houbo cambio de goberno na Xunta, axudamos a que a obra se iniciara de forma inmediata. Tamén conseguimos que se dera un pulo á ampliación do porto. O proxecto inicial presentado polo PSOE contemplaba unicamente un porto deportivo, non había nin un so amarre para os mariñeiros. En colaboración coa nova Consellería, conseguimos darlle unha volta ao proxecto e preparar unha gran reordenación do porto de cara ao 2015.

Coa nosa xestión, tamén se fixeron os campos de fútbol Salvador Otero e da Bouza. Outro asunto no que mediou o PP foi na urbanización da estrada das Aceñas. Actuamos de intermediarios coa Deputación, así como no arranxo do adro da Igrexa e na concesión de axudas ao Club de Piragüismo.

-Cales consideras que foron os erros máis destacados do goberno municipal?

O principal, a xestión económica. O endebedamento do Concello supera o millón de euros. Xestionouse mal, por exemplo, a débeda coa Compañía de Electrificación. Debiámoslle 42 millóns das antigas pesetas e acabamos pagando 70 millóns. Isto púidose evitar hai tempo, porque a compañía estaba disposta a buscar unha solución. Outro malgasto foi o da piscina do Igafa. Hai dous anos, o Concello investiu 150.000 euros para acondicionala e seguimos sen piscina. Desde o goberno municipal din que non teñen autorización da Xunta para usala. Pero a realidade é que a instalación non é adecuada para uso dos bañistas e non se deberon estragar os cartos.

O Concello tamén cometeu un erro co colectivo das traballadoras a domicilio, ao que non lle dou un bo trato. Desde o Concello propúxose privatizar o servizo social e traspasar as traballadoras á empresa privada coas mesmas condicións. Pero isto non se cumpriu e o Concello non asumiu o seu compromiso, deixounas tiradas. Ao final, o asunto resolveuse nos tribunais e houbo que readmitir as traballadoras.

-E que opinión che merece a xestión urbanística?

O planeamento urbanístico contemplaba a creación dunhas determinadas zonas hoteleiras. O PSOE predicaba que co enfoque hoteleiro se ofertarían postos de traballo na Arousa, pero isto non se veu plasmado na realidade. Ao Concello interesoulle máis recadar por obras e propiciou un desenvolvemento especulativo baseado na segunda residencia.

-Algo que fixera ben o PSOE?

Nesta lexislatura non hai nada que mereza destacarse.

-As relacións co grupo socialista non semellan moi boas...

Na lexislatura anterior, aínda chegamos a un acordo nos orzamentos. Pero nesta que remata, o PSOE non soubo agradecerlle ao PP a axuda que lle prestou cando non tiña a maioría absoluta.

-Que gañaría a Arousa cun alcalde do PP?

Unha nova etapa ilusionante para a xente da Arousa. Se falamos de obras necesarias, hai dúas que considero imprescindibles, o pavillón de deportes, que sirva de complemento dos campos de fútbol, e a casa da terceira idade. Os xubilados están ocupando o multiusos o domingo, pero precisan unha instalación a tempo completo.

-¿Que resultados agardas nas vindeiras eleccións?

Creo que temos posibilidades. O PSOE ten moito arraigo e téñolle un gran respecto, pero penso que vai sufrir un desgaste por incumprir as súas promesas electorais, aínda cos gobernos da Xunta e central a favor. Eles mesmos dicían que esta lexislatura ía ser a deles. Pero non fixeron os paseos do Cantiño e do Regueiro que prometeron, nin o centro de saúde, nin as vivendas sociais, para as que se foron anotar moitas persoas. O PSOE ten unha bolsa de votos que non se move, pero hai votantes que se dan conta dos incumprimentos e vano castigar. Ademais, o grupo socialista transmite cansazo...

Por outra parte, teño ao meu favor un grupo de xente que non vota ao PP nas estatais e nas autonómicas, pero si nas municipais, porque confía na miña candidatura. Gustaríame comprobar dunha vez por todas que o PP pode gobernar na Arousa.

O galeón 'Presioso' prepárase para navegar no verán

2011-02-16T21:26:00.005+01:00

O "Presioso" foi construído en 1944. Imaxe tomada de Calmoseira

[Redacción] A asociación Calmoseira xa está na fase final de restauración do galeón “Adelino Manuel”, tamén chamado “Presioso”, pola elegancia das súas formas. Queda completar a parte mecánica, e logo mercar a vela. Calmoseira prevé presentar o galeón durante a próxima edición dos X Encontros de Embarcacións Tradicionais, que este ano se celebrarán en Carril, do 30 de xuño ao 3 xullo. Polas mesmas datas, tamén agardan saír dos estaleiros os outros dous galeóns que están a ser recuperados por colectivos da Arousa, o Rei do Mar e o Komaira.

O “Adelino Manuel” naceu en 1944 para servir a unha carpintería de Outes, na comarca de Noia. Como a maioría dos barcos da súa clase, pasou por diversos usos na súa longa vida laboral, e tamén por diferentes portos, a medida que ía cambiando de propietarios. Comezou transportando mercadorías na ría de Muros e rematou exercendo de bateeiro na ría de Arousa, a onde xa chegou bautizado coa alcuña de “Presioso”.

Na súa folla de asento, o “Adelino Manuel” ten algún capítulo negro. Segundo explica Felipe Vázquez, presidente de Calmoseira, o galeón sufriu un naufraxio no que morreron dúas persoas. E estivo moito tempo no fondo do mar, antes de ser reflotado.

Logo de varios anos de traballos, Felipe Vázquez estima que o galeón estará listo para os Encontros de Carril, aínda que dubida que para entón poidan contar coa vela. A compra da lona para un barco cunha eslora de 12 metros alcanza os 6.000 euros, un investimento moi forte para os orzamentos dos que dispón o colectivo cultural. “Se non é a vela, é a motor”, di Vázquez.

Nunha situación semellante ao “Presioso”, están o Rei do Mar, que está a ser restaurado pola asociación Dorna, e o Komaira, que xa vai comezar coa fase de pintado do casco. As tres xoias lucirán o seu aspecto orixinal coa chegada do verán. E se non pode ser con propulsión a vela, pois será a motor.

O Regueiro renace

2011-02-15T10:00:00.003+01:00

[Susi Rial] Nas mañás dun domingo soleado ou cando as tardes se van facendo máis longas, calquera que se achegue ó Regueiro pode comprobar que segue sendo o mesmo que aquel do que tanto gozamos nas nosas infancias. En algo contribúe niso o "skate" que colocaron hai poucas semanas alí (algo nos di que nos agardan sorpresas semellantes de aquí ó mes de maio). Polo tanto, amplíase a oferta lúdico-deportiva para o público infantil e xuvenil ó unirse o "skate" ás xa existentes pistas de baloncesto e ós columpios. E é que os rapaces, tanto os de antes como os de agora, necesitan moi pouco para divertise. Pero maior é, se cabe, o mérito dos rapaces de hoxe en día, que viven na sociedade dos videoxogos, das múltiples canles televisivas e do ocio sedentario, en xeral. Con todo, moitos seguen preferindo xogar na rúa.

Entrevista a Carlos Otero, candidato do BNG á alcaldía

2011-02-14T09:20:00.007+01:00

Carlos Otero, candidato á alcadía da Illa de Arousa polo BNG

[Redacción] Dos once concelleiros que compoñen a corporación municipal da Illa de Arousa, Carlos Otero é o único representante do Bloque Nacionalista Galego. Otero conseguiu 437 votos a primeira vez que se presentou como candidato á alcaldía, nas eleccións do 2007. En maio concorrerá por segunda vez ás municipais e agarda que, esta vez, o BNG sexa chave para a formación do goberno. Coa súa entrevista, iniciamos unha serie de conversas cos alcaldables, que iremos publicando cada semana.

-Que balance fas da actividade do BNG nesta última lexislatura?

O BNG ten un único concelleiro, así que a nosa actividade está moi limitada; a nosa é a labor da formiguiña. A primeira moción que presentei como concelleiro facía referencia á posibilidade de recuperar o proxecto da zona deportiva para o Bao, deseñado polo arquitecto portugués Álvaro Siza. E entre as iniciativas recentes, presentei unha moción, que foi aprobada por unanimidade, para instar á Xunta a que detallara os orzamentos que vai dedicar á reforma do porto do Chufre. A día de hoxe, non hai ningunha partida para o peirao, só para a estrada. Neste proxecto, o do ordenamento do Chufre, tamén tramitamos unha emenda para rexenerar a praia do Aguiuncho. Outra das mocións do BNG foi contra a retirada do Noitebús... Entre as nosas propostas que se tiveron en conta, destaca o arranxo das rúas das casas baratas do Monte.

-Ao teu xuízo, que é o mellor que fixo o goberno municipal?

É de eloxiar a política orzamentaria de austeridade que practica o Concello. O alcalde sempre prepara uns orzamentos á baixa, así que é raro que non haxa superávit. Deste xeito, o Concello non está tan endebedado e isto permite acceder ao crédito, como o que se obtivo para mercar as casas do Campaneiro. Esta política deberíana aplicar en todos os Concellos.

-E o peor?

O peor é que o PSOE carece dun proxecto de futuro para a Arousa. Traballa á improvisación e non ten unha visión global sobre aspectos tan importantes como o urbanismo ou o traballo. O único que se fixo para fomentar o traballo na Arousa foi poñer en marcha os obradoiros, que se usaron para recadar votos. A planificación dos obradoiros debería facerse a nivel comarcal, estudar que tipo de empresas hai, cales son as súas necesidades, e a partir de aí, deseñar os módulos. E en canto ao urbanismo, que se vai facer para limitar a especulación? Hai pisos baleiros por toda a Arousa, ata nas Rubas. Non se poden permitir máis “Villa psoes”.

Pero o BNG tamén votou a favor das obras do Furado

Daquela, eu acababa de chegar ao Concello. Era setembro de 2005, e xusto no meu primeiro pleno, abordouse o tema das obras do Furado. Eu estaba máis pendente da miña toma de posesión ca doutra cousa. Votei a favor, pero recoñezo que cometín un erro. Ao meu parecer, o Furado é unha zona onde non debería haber urbanizacións... aínda me parece incrible que teña o permiso de Costas.

Como dicía, o PSOE non ten unha visión global sobre a política urbanística. Fíxate que os cartos do primeiro Plan E, 800.000 euros, gastáronse en colocar pedra pola Arousa adiante. Non sei porque hai esa idea de asfaltalo todo...

Cal é o punto forte do programa electoral do BNG para a Arousa?

A creación de infraestruturas culturais e deportivas. O multiusos custou 4,5 millóns de euros e non é funcional, non cubre as necesidades da poboación. A asociación Dorna, con todas as actividades que fai, non ten un sitio axeitado no que estar. Por outra banda, necesitamos un pavillón no que poder practicar deportes como o voleibol ou o balonmán. O Concello gastou 150.000 euros na reforma da piscina do Igafa, coa idea de que se puideran compartir os usos desta instalación, e resulta que a iniciativa non foi adiante. Resultou un malgasto.

-Como son as relación do BNG co grupo do PSOE? Estariades abertos a un hipotético pacto?

En xeral, o PSOE da Arousa nunca ten en conta ao Bloque, mesmo temos asinado acordos que logo incumpren. Ultimamente, semella que teñen outra actitude, deben pensar que quizais lles poidamos facer falta... En canto aos pactos, é a xente quen os decide á hora de votar.

-Que resultados agardas nas vindeiras eleccións?

Os resultados son unha incógnita. Na lexislatura anterior, houbo unha gran crispación social e política. Moita xente mostraba unha repulsa pola política urbanística do PSOE. E saíu reelixido por maioría absoluta, cunha suba de 900 votos! Con estes precedentes, é difícil facer unha estimación. Hai que ter en conta, ademais, que para o Bloque, a do Salnés é unha das peores comarcas a nivel de resultados. Pero un sempre espera que o seu traballo lle sexa recoñecido.

A Illa, no armario

2011-02-11T17:46:00.001+01:00

Os resultados da última enquisa

[Susi Rial] Coa chegada da ponte, hai agora 25 anos, a sociedade da Illa sufriu un evidente cambio de mentalidade. Ós arousáns gústanos viaxar e alá onde imos deixamos unha morea de amigos. Da mesma maneira, encántanos recibir visitas e coñecer xente de países exóticos, sen que as diferentes culturas ou os idiomas sexan un impedimento para facer novas amizades. Resumindo, pouco queda daquel pobo pechado que detestaba calquera cousa que viñera de fóra. Mais debemos recoñecer que nalgúns aspectos, a Illa regresa á súa faceta primitiva. E un destes aspectos é o que ten que ver coa homosexualidade. Porque se non, non se entende por qué non vemos parellas do mesmo sexo polas rúas da Arousa collidos da man, ou porque os homosexuais deciden facer a súa vida fóra da Illa. Por qué a estas alturas aínda non se celebrou na Illa a primeira voda homosexual? Este artigo non pretende sacar a ninguén do armario, faltaría máis. A quen queremos sacar do armario é á propia Illa, como sociedade que, sen querelo ou querendo, estalle a dar as costas a algo que forma parte dela.

A labor do xuíz de paz

2011-02-08T19:51:00.015+01:00

Pablo Iglesias, xuíz de paz da Illa de Arousa

[Redacción] O xulgado de paz é probablemente unha das institucións menos coñecidas da Illa, e iso que por el han de pasar desde as persoas que desexan casar ata aqueles que deben responder ante a Xustiza por denuncias de calumnias. O da Arousa ten a súa sede na Casa do Concello, e é atendido por Pablo Iglesias. Os luns, toca xuízos; os mércores, conciliacións; e os sábados, casamentos. O propio xuíz de paz explícanos neste artigo cales son as súas competencias e a filosofía que guía a súa labor.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[Pablo Iglesias, xuíz de paz] O xulgado de paz é o primeiro eslavón da Xustiza, aínda que tamén é o irmán pobre, pola súa falta de recursos e pola escasa posta en valor que fan as distintas administracións. Entre as súas funcións, están a da custodia do rexistro (nacementos, defuncións e casamentos), así como todas as certificacións derivadas deste rexistro.

Tamén son facultades dos xulgados e do xuíz de paz os casamentos, as entrevistas e as dilixencias para a celebración de matrimonio civil, así como o levantamento de finados. Do mesmo xeito, tamén o son a celebración de conciliacións, que son o intento de chegar a un acordo entre as partes, antes de pasar a un posible litixio xudicial. E os xuízos de faltas, que así están estipulados nos artigos do Código Penal (artigos 620, 626, 630, 632 e 633).

Os xulgados de paz teñen a súa orixe na Lei de Enxuizamento Civil de 1855, e aínda que con altibaixos, mantiveron ata os nosos días intacta a súa filosofía. O xuíz de paz era antigamente o “home bo do pobo”, a persoa á que todos respectaban, e esa debe seguir sendo a esencia da institución. Dentro das nosas humildes posibilidades, tentamos que iso siga sendo así.

A labor no é doada, require un amplo coñecemento do pobo, da súa idiosincrasia e das súas xentes, en definitiva. E non só se trata de aplicar a lei, senón de arbitrar nos conflitos, para o cal penso que é fundamental este coñecemento do pobo e dos seus veciños.

A xente acode a nós a consultar, moitas veces, cousas que non son da nosa competencia, acoden simplemente porque confían na institución. Escoitándoos, axudámoslle, non quizais a resolver o problema, pero si a que o vexan dunha maneira mais sosegada, e desde outra perspectiva, para así poderlle dar unha mellor solución.

Cando se trata de mediar entre dúas partes, as cales xa se dixeron de todo, a cuestión non é fácil de solucionar, pero se se intúe unha pequena luz na escuridade do problema, o xuíz de paz ten a obriga ética e moral de tentar que as partes cheguen a un acordo. E un xeito de mediar, dunha forma sensata e xusta para ambas as dúas partes, é informando aos interesados das posibles consecuencias de non acadar un acordo. Ás veces, conséguese, e a verdade é que un séntese realmente útil. E cando as cousas se complican, hai que tratar de que os interesados vexan a parte máis humana do conflito, e dende esa perspectiva, tentarlle dar unha solución.

Penso que a labor do xulgado e do xuíz de paz é moi importante no sistema de xustiza do país. E aínda o sería máis, se se reformara a actual lei de Xustiza e se dotara de máis competencias e medios aos xulgados de paz, o cal contribuiría a desatascar os xulgados de primeira instancia, que a día de hoxe están hipersaturados.

Para rematar, só engadir que quen lexisla é o poder político. Polo tanto, mentres os políticos no se poñan de acordo cun gran pacto pola Xustiza, as leis ás que non se lles dediquen presupostos axeitados, serán papel mollado.

BBE & SD, o máis novo do rock insular

2011-02-07T20:08:00.002+01:00

BBE & SD, durante un concerto ofrecido no Con do Moucho

[Redacción] A última banda de rock que naceu na Arousa chámase 'Between Big Eggs & Small Dicks' e fórmana tres compoñentes: Viktor García (guitarra), Alberto "o alemán" (voz e batería) e Álex "funkillo" (baixo). No YouTube xa se pode ver algún directo da banda, que ofrece un rock potente e aloucado que rexeita calquera etiqueta. O grupo ten o seu propio espazo no facebook, e tamén no myspace.

Constituído o club de lectura Bibliarousa +

2011-02-03T23:51:00.002+01:00

[Redacción] O club Bibliarousa + estréase coa lectura de Afirma Pereira, unha fermosa obra de Antonio Tabucchi, ambientada historicamente na Lisboa da dictadura salazarista. Coa escolla deste título, quedou constituído, o pasado mes de xaneiro, o primeiro club de lectura de adultos da Arousa, unha iniciativa que partiu da biblioteca do instituto e que secundaron, polo momento, cinco persoas. O club está aberto permanentemente á incorporación de lectores. A próxima cita será o 22 de febreiro, e terá como protagonista a un xornalista portugués, especializado en necrolóxicas.

O resultado da enquisa das infraestruturas

2011-02-03T23:51:00.000+01:00

[Redacción] Escoller entre tres infraestruturas básicas non é fácil, tendo en conta que o ideal sería dispoñer das tres. Con todo, se hai que elixir, os lectores deste xornal decántanse pola construción dun novo centro de saúde, unha opción votada polo 45% dos participantes e moi igualada -con só un voto de diferenza- co polideportivo municipal. A casa da terceira idade, unha vella demanda dos xubilados arousáns, queda nun segundo plano fronte ás outras opcións. Na enquisa desta semana queremos saber o seu parecer sobre o trato que reciben as persoas homosexuais na Arousa.

Sons da Arousa: a subida da marea

2011-02-02T09:52:00.004+01:00

[Redacción] Co son que fai a marea cando comeza a subir, presentamos unha nova sección de na illa, Sons da Arousa, un arquivo sonoro cuxa entrada directa atoparán na columna da dereita, á beira do Dicionario de Ausencias. O vídeo foi gravado en xuño de 2010 na praia do Portiño e captura o murmurio do mar, axitado polas forzas dos astros.

Anécdotas da motora

2011-01-31T01:22:00.005+01:00

A motora que transportaba viaxeiros entre a Arousa e Vilanova

[María García] Cando se fala do pasado da Illa de Arousa, nalgún momento ten que saír o tema da motora, pois era o medio de transporte que nos comunicaba co mundo exterior. A motora, ademais das viaxes regulares, facía viaxes especiais, incluso a altas horas da madrugada, para trasladar a un enfermo, a unha muller que ía dar a luz ou ás orquestras que viñan amenizar os bailes. De seguro que todos temos algunha anécdota relacionada coa motora.

Un día, vindo na motora, facía vento Sur e o barco balanceábase un pouco. Un viaxante de comercio que ía sentado, levantouse e dirixiuse á escaleiriña de subida ao exterior. Entre o balanceo do barco e que alguén lle dixo que arriba era peor, que lle daban os salseiros na cara, o home quedou alí sentado na escaleiriña, extremadamente pálido, e no punto de mira dun grupo de mulleres que non ocultaron as gargalladas. “Estaba fresco usté para ir ó rasto”, díxolle unha. Outra intentou tranquilizalo: “non se preocupe, home, que xa imos cheghar, e en pasando a punta do Aguiuncho xa non se move”. O pobre do viaxante quería rir e non podía. Non sei se a el o tranquilizaron as bromas daquelas mulleres. A min -que era una nena-, si que me relaxaron, e sentín unha gran admiración por aquelas valentes mulleres da illa.

O aceite da Illa

2011-01-31T01:21:00.000+01:00

[Susi Rial] Hai unhas semanas coñecíamos que a Illa é un dos concellos que máis aceite reciclou durante o último ano. E iso é posible grazas a este contedor, situado na Avenida da Ponte, que case pasa desapercibido entre os outros recipientes de orgánicos e plásticos. Botar aceite polo vertedeiro é un dos xestos máis nocivos para o mundo mariño. A meirande parte da poboación coñece moi ben isto, pero non todo o mundo pode ir expresamente ata a Avenida da Ponte a levar botellas con aceite usado. Tanto na Illa como no resto dos concellos, este tipo de recipientes escasean. E, en moitos deles, nin sequera dispoñen do primeiro.

Unha pintada reivindicativa

2011-01-27T09:44:00.002+01:00

[Susi Rial] Un grupo cada vez máis numeroso de arousáns é afeccionado á práctica do tenis. A imposibilidade de que este deporte se poida practicar na Illa provocou a aparición desta pintada, nun lugar que non semella ter sido escollido ó azar. Trátase dun cartel do "Plan E", situado na Rúa Con do Moucho. O "Plan E" foi lanzado tempo atrás polo goberno para reactivar o emprego, pero para moitos non foi máis que unha operación de maquillaxe, porque as obras que se levaron a cabo, ou se trataban dun simple arranxamento, ou simplemente non se realizaban, como sucede no lugar da foto. A pintada demostra que a poboación ten necesidades nas que as autoridades moitas veces non reparan. Porque ben que se nos di que practiquemos deporte, pero onde?

As mariscadoras financian a semente cunha cota mensual

2011-01-25T22:07:00.003+01:00

Baldes nunha xornada de seca

[Redacción] Tal e como revela a entrevista co patrón maior, o descenso das capturas é un dos principais desafíos aos que deben enfrontarse os mariscadores na actualidade. Na práctica, este problema tradúcese na necesidade de mercar a cría da ameixa e de sementala nas praias. A gravidade da situación empuxou ás mariscadoras, un colectivo que na Arousa agrupa unhas 300 mulleres, a abonar unha cota mensual de 10 euros para financiar a compra da semente. O fondo común creouse o pasado mes de xuño e supón un novo esforzo por parte das sequeiras para continuar vivindo do seu oficio. Nas seguintes ligazóns, poden consultar algunhas das iniciativas que emprenderon:

-A revolución das sequeiras (2007)
-A condena de vixiar as praias (2009)
-O mantemento do Chufre (2010)

A enquisa da lingua: gaña o galego

2011-01-25T22:02:00.000+01:00

[Redacción] O pobo da Illa de Arousa é maioritariamente falante de galego. A falta de datos estatísticos, a experiencia empírica permite comprobar facilmente esta afirmación, pois a meirande parte dos veciños utilizan esta lingua para comunicarse. Aínda que nas relacións cos nenos se dan situacións diglósicas, o galego semella que aínda permanece como lingua dominante. Na enquisa que publicamos a semana pasada, a maioría dos participantes (54%) aseguraron que seguen a utilizar o galego para falar cos meniños. Un 32% votou a opción de castelán, e só un 13% marcou a opción de “galego mais castelán”. De ser certa esta tendencia, o galego ostenta unha fráxil maioría como lingua inicial entre a infancia arousá, pero, unha vez máis, a experiencia parece apuntar cara un retroceso neste eido, en consonancia coa situación xeral da lingua no resto de Galicia. Segundo os últimos datos do Instituto Galego de Estatística (IGE) para a provincia de Pontevedra, a porcentaxe de persoas que aprenderon a falar en galego baixou en catro puntos do ano 2003 ao 2008.

'O meu obxectivo é poñer en marcha a hatchery'

2011-01-24T11:34:00.013+01:00

Ángel Iglesias considera prioritario rexenerar os bancos marisqueiros

[Redacción] O patrón maior da Confraría da Illa de Arousa, Ángel Iglesias García, fixou como obxectivo do seu mandato botar a andar o criadeiro de ameixas de Quilma, coñecido como a “hatchery”. As instalacións, abandonadas dende hai máis dun lustro, nunca chegaron a ser produtivas e hoxe esixen dun forte investimento para recuperar a actividade. Os cartos non semellan, porén, o principal problema, xa que segundo explica Iglesias, a Confraría conta cunha subvención para actualizar tecnoloxicamente o centro. Deste e outros temas fala o patrón maior nesta entrevista exclusiva.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ángel Iglesias García, “O Pichón”, ocupa o máximo cargo da Confraría da Illa de Arousa desde que foi elixido o pasado verán. Unha das condicións que se puxo cando asumiu o posto foi non abandonar o seu oficio de mariñeiro: “a figura do patrón maior está moi mitificada. O patrón maior é un mariñeiro máis”, asegura, “o importante é ter un bo cabildo, e eu estou moi contento co equipo que teño”. A pesares de que Iglesias lle reste importancia, o certo é que a confraría é unha das institucións máis importantes da Arousa. Das súas decisións –apertura de zonas de marisqueo, taxas, vixiancias- dependen 1.400 persoas que viven do mar.

-¿Cales son as principais novidades do plan de explotación deste ano?

Un dos aspectos que ata o de agora non soubo resolver a confraría foi o de como impedir que a xente que traballa en terra veña mariscar ás concesións. Trátase de evitar que os que non viven do marisqueo se aproveiten dos nosos recursos. Hai que ter en conta que os mariscadores pagan un 9% dos seus ingresos anuais á confraría, e participan nas actividades de sementeira e rareo de cría. Deste xeito, están en desvantaxe fronte aos que van ao mar só uns días ao ano, en tempada alta. A novidade que introducimos é esixirlle a quen queira mariscar nas concesións da confraría que teña un 70% de días de mar enrolado na 3ª lista. Deste xeito, un naseiro pode ir ao raño, pero non unha persoa que traballe en terra.

-¿Hai algunha novidade con respecto ás especies que se traballan? ¿Por que na lonxa da Arousa non se pode vender centola nin peixe?

Traballamos o camarón, a nécora, a navalla, os distintos tipos de ameixa, o berberecho e o carneiro. O da centola e o do peixe non sería viable, non hai flota suficiente que traballe estas especies. Aínda que se podería mirar…

-Algúns mariñeiros quéixanse de que o sistema de clasificación en calidades na lonxa non é obxectivo, xa que se fai a ollo. Noutras lonxas, como Cambados, clasifican o marisco con máquinas que determinan os diferentes tamaños

Na lonxa da Arousa temos unha máquina de clasificación de marisco, que se utiliza para o berberecho e a xapónica. Fomos a Cambados para coñecer como sería o sistema aplicado á ameixa, pero non o vimos claro. O produto deles é diferente ao noso. A ameixa do Bao é un molusco gordo e moi sensible, que leva pegado á cuncha un fiíño cunha pedra colgada. Coas voltas que dá a ameixa na máquina, o fiíño rompería, e os compradores din que así os marisco non aguanta tanto. Ademais, coa máquina, escachan algunhas ameixas.

-¿Cal consideras que é na actualidade o principal problema ao que ten que enfrontarse a confraría?

O declive nas capturas que se rexistra de ano a ano; os bancos marisqueiros van a menos. Sitios como Conserrado, a Lavanqueira, o Areoso e O Bao, nos que había ameixas a montes, sufriron unha descenso esaxerado da produción. No 2010, a campaña foi pésima. Tamén se notou nas zonas de libre marisqueo, como os lombos do Ulla ou a Ostreira. Temos que mirar de rexenerar os bancos marisqueiros, e por iso, o meu principal obxectivo é poñer en marcha a hatchery. Ben levado, o criadeiro podería producir 200 millóns de unidades de cría ao ano. E con 40 millóns, na confraría estariamos servidos.

-¿E que se precisa para botar adiante o criadeiro?

A da Arousa foi a primeira hatchery de Galicia, e penso que tamén unha das primeiras de España. Pero hai 25 anos que se montou e, dende entón, a acuicultura cambiou moito. Tamén é certo que o criadeiro nunca chegou a funcionar ben. Agora non se trata só de poñer novas tecnoloxías, senón tamén de buscar os profesionais que poidan levar a hatchery. Temos aprobada unha subvención de dous millóns de euros, pero a confraría soa non pode facer fronte á posta en marcha do centro. Estamos estudando a posibilidade de negociar co Igafa para que se faga cargo das instalacións.

-A partir deste ano, os mariñeiros están obrigados a contratar un seguro. ¿Que postura tes ao respecto?

O seguro obrigatorio é positivo e necesario, a xente vaino ver co tempo. Os da 7ª lista levan toda a vida con seguro, e teñen embarcacións que usan tres meses de vran. Como non o imos ter nós, andando todos os días no mar. O que non vexo tan útil é o seguro de riscos laborais, que tamén se nos esixirá este ano.

-Ao parecer, un 50% da flota da Arousa está en situación irregular porque non encontra facilidades para adaptar as súas embarcacións ás normativas existentes. ¿Que acontece?

O proceso de regularización das embarcacións está sendo escandaloso, porque goberno central, Xunta e Capitanía non se poñen de acordo nos criterios que esixen. No ano 1998, obrigóuselles aos mariñeiros a pasar as súas embarcacións a GT e anotar as medidas reais do barco na folla de asento. Recentemente, abriuse un proceso de regularización e á xente veulle denegada a solicitude debido a esa anotación, co argumento de que só se podía participar nun único proceso de regularización. Pero a anotación do 98 fora obrigatoria!. Xa tivemos unha reunión sobre este tema con Juan Carlos Maneiro, director xeral de competitividade da Consellería do Mar, e comprometeuse a deixar ben á xente.

Magnolios, unha mala elección

2011-01-24T09:12:00.001+01:00

O Concello está a substituír os magnolios por laranxeiros silvestres

[Susi Rial] Hai agora 25 anos, a construción da ponte fixo obrigatorio o adorno da avenida de entrada na Illa, e para tal propósito, escolléronse magnolios. A elección non puido ser máis desacertada e hoxe en día estase a pagar coas consecuencias. Non hai moito, o Concello anunciaba a substitución dos magnolios por laranxeiros silvestres, de maneira gradual. Non cabe dúbida de que o magnolio é unha árbore moi fermosa, polo que é moi apreciada en xardinería. Pero os mesmos botánicos aconsellan que, cando se trata dun xardín, se plante o magnolio a unha distancia prudencial das vivendas. O seu crecemento é imparable, podendo chegar a medir ata 30 metros. Os da Avenida da Ponte, polo tanto, son magnolios aínda pequenos. Aínda así, as súas raíces fortes e duras estaban comezando a levantar as beirarrúas e as súas ramas xa estaban a "acosar" algunhas ventás. Non é de estrañar que a súa substitución sexa unha cuestión urxente.

A biblioteca do instituto convoca unha xuntanza para crear un club de lectura

2011-01-21T11:23:00.001+01:00

O club de lectura do instituto. Imaxe tomada de Bibliarousa

[Redacción] Gústache ler? Queres descubrir novos autores e comentar as obras con outras persoas? A biblioteca do IES Illa de Arousa quere poñer en marcha un club de lectura para adultos, ao estilo do que xa funciona con éxito entre o alumnado. Os rapaces xúntanse todos os venres nos recreos para comentar lecturas comúns e ver fragmentos de películas. A iniciativa, denominada Bibliarousa, ábrese agora á comunidade arousá baixo o lema Bibliarousa +. O vindeiro martes, 25 de xaneiro, ás 20.00 horas, celebrarase na biblioteca do instituto unha xuntanza para acordar as lecturas e a periodicidade dos encontros. Están convidadas a participar todas as persoas que gocen coa literatura, non é preciso que sexan pais ou nais de alumnos.

Case 600 Carcamáns Celestes

2011-01-18T20:44:00.001+01:00

Interior da sede da peña Carcamáns Celestes, nun bar do Campo

[Susi Rial] O Celta de Vigo é un equipo afortunado. Non son moitos os clubs de fútbol que poden dicir que as súas asociacións de seareiros aumentan os seus socios cando baixan a segunda división. Iso é o que ocorre dende sempre nos "Carcamáns Celestes", ata o punto de estaren a piques de chegar ós 600 socios, cifra de vertixe para unha illa de 5.000 habitantes. Lonxe quedan os tempos nos que o Celta mandaba representantes para que pasaran na Illa un puro trámite, poñendo escusas ante a ausencia dos xogadores máis queridos pola afección. Hoxe en día, nas ceas anuais dos Carcamáns é habitual a presenza dos xogadores máis emblemáticos, tanto de hoxe coma de onte. Por outra parte, Balaídos xa non é aquel estadio dos tempos de esplendor do Celta de Mostovoi e Karpin. É obvio que precisa dende unha boa dose de limpeza ata unha importante reforma. Pero a presenza dos Carcamáns nas bancadas dá unha inxección de aire fresco, e iso fai que se teña presente que o fútbol é, ante todo, un espectáculo no que o importante é pasalo ben. Porque para amarga, xa é a vida.

A malleira do polbo

2011-01-17T22:52:00.008+01:00

A mazar un polbo de sete quilos, no peirao da Abilleira

[Redacción] Que un polbo reciba unha malleira nada máis ser pescado non é cousa de asombro, o raro sería ver un polbo mazando un home. Non queira o Demo que o intelixente octopus se rebele un día e bata as cachas dos homínidos contra os cons e peiraos da Arousa! De consumarse a sedición cefalópoda, poden estar seguros de que a malleira non obedecería a outro propósito que a vinganza por tantos agravios históricos, pois nada se sabe de que a carne de home vire correúda no prato. Masar por masar. A única tranquilidade que nos queda é a superioridade física, aínda que non quixera un servidor caír nos tentáculos do inmenso polbo que ven na imaxe.

O boom inmobiliario non convence

2011-01-17T21:48:00.002+01:00

[Redacción] O boom na edificación de bloques de pisos que experimentou a Arousa nos últimos anos semella que non trouxo grandes beneficios para a vila. Polo menos, así o cren a maioría dos participantes na enquisa que publicamos o pasado mes de decembro, que rexistrou 23 votos durante os sete días que estivo activa. O 78% dos votantes consideraron que a proliferación deste tipo de inmobles non foi positiva. Na enquisa desta semana, interrogámoslles sobre a lingua que utilizan para comunicarse cos nenos pequenos.

O faro, exemplo de feísmo para La Voz

2011-01-17T20:59:00.000+01:00

O faro, nunha tarde de verán

[Susi Rial] O xornal La Voz de Galicia, dentro da súa galería de fotos dedicada ás paisaxes máis surrealistas que podemos atopar ó longo da nosa xeografía, incluíu recentemente o faro da Illa de Arousa. Beirarrúas en mal estado, fantásticas paisaxes atravesadas polo tendido eléctrico, cruceiros asoballados por casas de nova construción... son só algúns dos exemplos que conviven co faro, ó que podemos ver na foto número 11 de “novos exemplos de feísmo galego”. O que se denuncia en concreto é o recheo de cemento arredor de todo o faro co único propósito de instalar alí un posto de praia. Algo que o pé de foto non dubida en denominar como un "exemplo sangrante" do feísmo galego.

O primeiro pleno do ano

2011-01-10T20:17:00.002+01:00

[Redacción] A Casa do Concello acolle o vindeiro 13 de xaneiro, ás 20 horas, o primeiro pleno do ano. Será unha sesión na que predominen os temas económicos, xa que na orde do día figuran a aprobación dos orzamentos para o 2011, do propio Concello, e da Fundación Deportiva Municipal. Os tres partidos con representación na cámara municipal de seguro que non estarán sos nesta convocatoria; os plenos da Arousa adoitan contar coa presenza dun grupo fiel de veciños, que gusta de seguir en directo o debate político.

San Xulián non se mollou

2011-01-10T19:19:00.000+01:00

O 7 de xaneiro é tradición ir de viños

[Susi Rial] Anunciábase un día de chuvias e treboadas, pero finalmente, a mesma climatoloxía honrou ó noso patrón coma se dun arousán máis se tratara, e no momento da procesión, San Xulián puido percorrer as rúas da Illa sen maiores incidencias. No que respecta á troula, tamén puido levarse a cabo sen maiores complicacións, aínda que o día invitaba a permanecer dentro dos bares, máis que no camiño. A excepción daqueles, iso si, que saían á porta a fumar. E iso que os bares foron xenerosos e permisivos cos fumadores ante a nova lei antitabaco. No ámbito masculino, coma sempre, un 10. Por esa elegancia que tanto reparo dá lucir outras veces, e que os homes pasean con tanto orgullo en San Xulián. E no ámbito feminino, outro tanto. Cada vez máis, o día do Patrón é unha festa de exaltación da beleza arousá, sendo máis importante a indumentaria dese día que a da propia noite de Fin de Ano. A festa prolongouse ata altas horas da madrugada, ata que amenceu un novo día e a chuvia regresou. Coa entrada da nova semana, na Illa comézase a pensar nos bos propósitos para o ano novo: comer san, facer deporte, aprender inglés... e moitas outras cousas igualmente aburridas. Pero... que nos quiten o bailado!

Lembrando o Patrón de antes

2011-01-07T09:20:00.001+01:00

Un bolo de pan de ovos feito na casa

[María García] O recordo que teño das festas do Patrón de antes está envolto nun inequívoco cheiro a pan de ovos, doce típico destas datas na illa. O pan facíase na casa, cada un amasaba o seu, pero logo, o que non tiña forno -forno de leña-, ía cocer á casa dalgún veciño que o tiña. Así, era normal que se xuntaran varias familias para cocer o pan de ovos no forno a noite de Reis.

Eran tres días de festa, os tres ben importantes. Existía o costume de invitar a comer ás amizades de fóra que tiña cada un. O día de San Xulián, mentres as mulleres cociñaban para os da casa e mais os invitados, os homes ataviados coas súas mellores galas, saían a tomar os viños e formaban cantareas nas tabernas. Chegaban tarde para comer, pero chegaban e comíase en familia; mesmo nalgunhas casas tamén había cantarea despois de comer. E pola noite, todos ó baile para honrar ó Patrón.

O balance anual do Rexistro Civil

2011-01-04T22:51:00.002+01:00

Fonte: elaboración propia a partir dos datos do Rexistro Civil da Illa de Arousa

[Redacción] A Arousa mantén un crecemento de poboación positivo, unha vez pechados os datos do Rexistro Civil correspondentes a 2010. O ano pasado naceron na insua 23 nenas e 20 nenos, o que supuxo un total de 43 novos habitantes, fronte ás 19 defuncións contabilizadas no mesmo período. Aínda así, o número de nacementos foi lixeiramente inferior á media anual dende 1997, situada en 49 nacementos. Por outra banda, o ano pasado casaron na illa 17 parellas, 11 delas optaron polo matrimonio pola Igrexa, e outras seis, polo civil. O número de vodas tamén semella que vai á baixa, posto que a cifra media dos últimos anos é de 24.

As máis comentadas do 2010

2011-01-04T22:41:00.002+01:00

[Redacción] Aquí teñen o top ten das entradas máis comentadas o pasado ano. Sen dúbida, a sorpresa no ránking é a información sobre a pérgola, que suscitou un longo fío de debate. Certo é que o titular da información non é necesariamente indicativo dos temas que logo acabaron abordando os comentaristas.

1 Chaves acusa publicamente ao Concello de corrupción 70 comentarios

2 Think tank para desacreditar a denominación de orixe do mexillón galego 66 comentarios

3 A pérgola que nunca deu sombra 60 comentarios

4 Os usos efémeros da nova estrada do Chufre 58 comentarios

5 Informe do Consello de Contas: os ingresos da Arousa 56 comentarios

6 As famosas letras dos M.D.A. 35 comentarios

7 Arquitectura de vangarda da Illa de Arousa 28 comentarios

8 Noitebús, máis ca un medio de transporte 25 comentarios

9 Un ano do proxecto Talasonimia 23 comentarios

10 Habemus fonte 23 comentarios

Os alumnos da Escola de Música celebran un festival

2011-01-03T20:37:00.003+01:00

O alumnado da Escola de Música, posando en conxunto ao remate de festival

[Redacción] A Escola Municipal de Música ofreceu o pasado 30 de decembro, no auditorio, un concerto de Nadal no que o alumnado puido amosar os seus progresos. Polo escenario foron desfilando durante unha hora solistas e grupos, diversos tanto en idades como en instrumentos e en repertorio. O colofón do festival puxérono os pequenos alumnos de "expresión corporal", que arrincaron, co seu baile, o sorriso dun público familiar que agardaba a actuación dos seus.

Nova conserva de mexillón con selo de orixe

2011-01-03T18:53:00.005+01:00

Conserva co logo do Mexillón de Galicia, adquirida nunha oferta dun supermercado

[Redacción] Pouco a pouco, vaise ampliando o catálogo de conservas de mexillón que apostan pola denominación de orixe galega. Unha das últimas novidades do mercado é esta terrina de mexillóns cocidos, envasada e comercializada por unha empresa da Arousa, Pescadona. Este produto súmase aos preparados das factorías Cermar e Boiromar, entre outras, que tamén locen o distintivo impulsado polo Consello Regulador do Mexillón de Galicia.

A Arousa acada os 5.000 habitantes

2010-12-23T15:43:00.019+01:00

[Redacción] Nin un máis, nin un menos. A Illa de Arousa conta na actualidade cun censo oficial de 5.000 habitantes, de acordo cos datos que acaba de facer públicos o Instituto Nacional de Estadística. Esta cifra supón un incremento da poboación en 18 persoas con respecto ao 2009, pero non logra a ansiada meta demográfica que lle permitiría ao Concello ascender de categoría, e aumentar así o seu financiamento. Na enquisa que publicamos hai uns días sobre este tema, a maioría das persoas que participaron consideraban a consecución dos 5.000 habitantes un fito relevante.

Faltounos un

[Manuel Suárez Nieto] Despois da lotaría, hoxe o BOE publica o Real Decreto 1612/2010, de 7 de decembro, polo que se declaran oficiais as cifras de poboación referidas a 01/01/2010. Xa somos 5.000 veciños. Estes dados, como xa apuntáramos, valen, entre outras cousas, para fixar a participación nos fondos do Estado e tamén para establecer o número de concelleiros que compoñen a corporación municipal. Pero tanto o Real Decreto Lexislativo 2/2004, do 5 de marzo, polo que se aproba o texto refundido da Lei Reguladora das Facendas Locais, coma a LO do réxime electoral xeral fixan os distintos tramos ata 5.000, e dende 5.001. Así que o dito, faltounos un para dar o salto. Paréceme que nisto non hai o premio ese das aproximacións.
"Sempre andan dicindo para o ano que vén, e chega outro ano e pasa tamén... Ala Celta".

Bo nadal